Պարտքը մարելու հույսը ռուբլին է

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

 

Վարկ բառը սառը ցնցուղի պես մի բան է Լոռու մարզի Ջրաշենի համայնքի բնակիչ Անաստաս Հակոբյանի համար: Նա այս տարի եկամուտ չի ստացել և վարկի բեռը թեթևացնել չի կարողանում: Ջրաշենում հիմնականում կաղամբի մշակությամբ են զբաղվում: Անաստաս Հակոբյանը կաղամբի բերք չի կարողացել ստանալ: Անբարենպաստ եղանակային պայմաններն են նրան ապրուստի միջոցից զրկել:

Նախորդ տարիներին հեկտարից 80 տոննա բերք են հավաքել, այս տարի՝ շուրջ 30:

«Արդյունք չստացանք: Երաշտ էր, 80 օրից ավելի անձրև չկար»,– «Փաստ» օրաթերթի թղթակցի հետ զրույցում ասաց գյուղացին:

Վարկը մարելու համար նա կրկին պատրաստվում է բանկի դուռը թակել:

«Մի տեղից պարտք են անում՝ մյուսին տալիս. գյուղացու վիճակը դա է»,– ասաց նա:

Կաղամբի երկրում բերք քիչ են ստացել: Ամեն տարի 70 հեկտար տարածք է կաղամբի ցանքատարածությունը զբաղեցրել, այս սեզոնին 15 հեկտարով պակաս է եղել:

«Մարդիկ սածիլը տնկել են, երաշտ էր, բերք այդպես էլ չեն վերցրել՝ չորացավ ամբողջը»,– ասաց համայնքի ղեկավար Վարդան Ուռուսյանը:

Հիմա բերքի պահանջարկ կա, բայց չունեն: Անմիջապես դաշտից կաղամբի կիլոգրամը հողագործը 100 դրամով է վաճառում:

«Մի քանի շաբաթ գինն ավելի բարձր էր, հիմա՝ նվազեց, որովհետև մարդիկ սկսեցին եղած բերքը հավաքել»,– ներկայացրեց նա:

Վարդան Ուռուսյանի տվյալներով՝ վերջին տարիներին ջրաշենցին հրաժարվում է ավանդական այս մշակաբույսից, պատճառներն էլ տարբեր են: Մի քանի տարի առաջ ցանքատարածությունների մեծ մասը կաղամբն էր զբաղեցնում: Իրացման խնդիրներ ունեցան ու սկսեցին կամաց– կամաց այս գործին չմոտենալ:

«Չէր ծախվում, ժողովուրդն անասնակեր էր դարձնում բերքը, դրա համար քիչ են դնում: Մարդ կա, որ ամեն տարի դնում է, այս տարի չի ցանել ընդհանրապես»,– նշեց նա:

Ոռոգման ջուր չունենալու պատճառով համայնքը դժվարանում է կազմակերպել գյուղ մթերքների արտադրությունը: Հիմնականում զբաղվում են ցորենի, գարու, առվույտի, կարտոֆիլի, կաղամբի արտադրությամբ: Անձրևային տարիներին որոշ չափով դեռ կարելի է բերք հավաքել, իսկ երաշտի տարիներին գյուղացին կորցնում է բերքի 50–60%–ը:

Ջրաշենցիների տեղեկացմամբ՝ այստեղ բերքի մթերում չի կազմակերպվում: Արտադրողը սեփական ուժերով է սպառումն իրականացնում:

Բացի սա, ջրաշենցիները բողոքում են բերքի որակից: Նրանց խոսքով՝ պատճառը սերմերն են և հողի որակը: Այս դեպքում նրանք գումար ներդնելն անտեղի են համարում:

Ջրաշենցիների վարկերը դեռ նախորդ տարվանից է կուտակված: 2016 թվականի կարկտահարության պատճառով վնասներ են կրել:

«Երկու անգամ կարկուտ է եկել: Փող վերցրեցինք, նորից սածիլ դրեցինք, դա էլ կարկուտը խփեց ու մեր պարտքերն էլ ավելացան»,– պատմեցին նրանք:

Բանկերի պարտքը մարելու հույսն այստեղ ռուսական ռուբլին է: Ռուսաստանի Դաշնություն ապրուստ վաստակելու մեկնածների ուղարկած գումարներով էլ պարտքերն են մարում: Այստեղ էլ, ինչպես հանրապետության մյուս համայնքներում, տղամարդկանց 80%–ն արտագնա աշխատանքի են մեկնում:
«Եթե Ռուսաստանից գումար չուղարկեն, ապրել ու վարկ փակել չեն կարող: Անասուն էլ չունեն, որ վաճառեն և գումարները վճարեն: Այստեղ անասնապահությունը զարգացած չէ»,– նշեց Ուռուսյանը:

 

Մանյա Պողոսյան