Կասկածելի որակ ունեցող գազի բալոնները շատ շուտով հնարավոր չի լինի լիցքավորել

Էկոնոմիկայի նախկին նախարարի առաջարկով, նախարարության ենթակայությամբ գործող Շուկայի վերահսկողության տեսչության լուծարման շարժառիթները թեև այդպես էլ չմեկնաբանվեցին նախորդ կառավարության անդամների կողմից, սակայն դրա հետևանքով ոլորտում առկա խնդիրները, մեղմ ասած՝ բազմապատկվեցին: Ու չնայած նոր կառավարությունը նախորդի այս սխալը ուղղեց, բայց մեկ տարվա դադարը բավականին վնաս պատճառեց թե՛ տնտեսվարողներին ու թե՛ սպառողներին: Տեսչության լուծարումից ու նոր տեսչական մարմնի ձևավորումից հետո, կառույցը վերջին շրջանում լայնամասշտաբ ստուգումներ է իրականացրել և բավականին խնդիրներ արձանագրել: Դրանց մի մասը մոտ ապագայում իրենց արմատական լուծումները կստանան, մյուսները կսպասեն իրենց հերթին:

Ի դեպ, տեսչական մարմնի որդեգրած սկզբունքի համաձայն սկզբում տնտեսվարողներն իրազեկվում են, մանրամասն տեղեկանում իրենց իրավունքների և պարտականությունների մասին: Տրվում է ժամանակ խախտումները վերացնելու համար, որից հետո արդեն, տեսչական մարմինը սկսում է կոշտ քայլեր կիրառել: Այսինքն, տնտեսվարողներն իրազեկման փուլն անցնելուց հետո դառնում են օրինախախտներ և օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվում վարչական պատասխանատվության:

Եվ այսպես, ս. թ. օգոստոսի 1–ի դրությամբ տարբեր ոլորտներում իրականացված ստուգումների արդյունքում նշանակված տուգանքների չափը կազմել է մոտ 9,3 մլն դրամ, որից այս պահին արդեն պետբյուջե է փոխանցվել մոտ 5,6 մլն դրամը: Ստուգվել է 107 ընկերություն, 21 ԱԳԼՃԿ, 65 բենզալցակայան:

Թեժ գծով ստացված ահազանգերը եղել են 113–ը, որից 26–ը ոչ պարենային արտադրանքի գծով: Ահազանգերի 80%–ը վերաբերել են ապրանքի հետ վերադարձին, իսկ տեսչության կողմից 65 տնտեսվարող սուբյեկտների բենզալցակայաններում իրականացված ստուգումների արդյունքներն ամենացնցողն են եղել:

Շուկայի վերահսկողության տեսչական մարմնի ղեկավար Լևոն Խալիկյանը Past.am-ի հետ զրույցում անդրադառնալով բենզալցակայաններում իրականացված ստուգումներին, նշեց, որ դրանց 70%–ն աշխատում են չափագիտական տեխնիկական կանոնակարգերի խախտումներով: Բենզինի շուկայում արձանագրված ամենամեծ խախտումը չափագիտական և որակական խախտումներն են եղել: Այսինքն, բենզալցակայանները վառելիքը վաճառել են առանց մակնշման, թերլցմամբ, բենզինի որակն էլ չի համապատասխանել տեխնիկական կանոնակարգի պահանջներին:

«Սա միակ ոլորտն է, որտեղ խոշոր ներկրողների մոտ խախտումներ գրեթե չկան, բայց բենզինի շուկայում գործող մանրավաճառները գերշահույթ ստանալու համար որոշ նյութեր են խառնում վառելիքին՝ ավելացնելով վառելիքի տեսակարար կշիռը»,– ասաց Լ. Խալիկյանը:

Ըստ նրա, բենզինի որակը կտրուկ վատանում է մանրածախ շուկայի «թեթև ձեռքով», քանի որ ներկրմամբ զբաղվող խոշոր կազմակերպությունները քիչ են և ավելի շատ են ուշադրություն դարձնում իրենց իմիջին: Ստացվում է, որ բենզինի մանրածախ շուկայի խաղացողներն են վառելիքի որակը փչացնելով զբաղվում, որն անշուշտ խոսակցության բոլորովին այլ թեմա է: Իսկ հիմա՝ բենզալցակայաններում իրականացված ստուգման արդյունքների մասին:

Ստուգման ենթարկված մոտ 65 կազմակերպությունում տիրող իրավիճակն ինչ–որ չափով հնարավոր եղել է կանոնակարգել: Բենզալցակայաններից բացի խնդիրներ եղել են նաև ԱԳԼՃԿ–ներում, որոնք սակայն, շուտով կմնան անցյալում:

«Գազալցակայանների 90%–ից ավելին լիցքավորումը կատարում են սահմանվածից նկատելիորեն բարձր ճնշումով: Այս խնդիրը շատ շուտով արմատապես կլուծվի և շատ մոտ ապագայում այլևս գազալցակայանները չեն կարողանա ճնշման խախտումով գազի լիցքավորում իրականացնել: Փորձում ենք հասնել նրան, որ երբ ԱԳԼՃԿ–ներում գազի ճնշումը սահմանվածից ավելին լինի, ապա ստեղծվող համակարգն ավտոմատ կերպով ֆիքսի, ինչը տեսանելի է լինելու թե՛ ԱԻՆ–ի և թե՛ մեզ մոտ: Արդյունքում տվյալ ԱԳԼՃԿ–ն վարչական տուգանքի կենթարկվի»,– ասաց Լ. Խալիկյանը:

Հույս կա, որ նորամուծությունը թույլ կտա խնդիրն արմատապես լուծել: Խախտումը, ողջ հանրապետության մասշտաբով, անկախ օնլայն կապ ունենալու էլ, տեսանելի կլինի նշված կառույցներում և տվյալ ԱԳԼՃԿ–ի աշխատանքն ավտոմատ կդադարեցվի: Բայց, ըստ Լ. Խալիկյանի, սա խնդրի մի մասն է, կա նաև այլ խնդիր, որը պակաս կարևոր չէ: Խոսքը գազով շահագործվող ավտոմեքենաների բալոնների որակի մասին է, քանի որ պարզ չէ, թե դրանք որ դարի են, ում կողմից են տեղադրվել և վերջին անգամ երբ են փորձարկում անցել: Նման անհայտ պարամետրեր ունեցող գազաբալոնները ոչ միայն վտանգավոր են, այլև գործող ռումբեր են, կարող են մի օր չդիմանալ նույնիսկ թույլատրելի ճնշմանը և պայթել:

«Մենք ունենք հավատարմագրված կազմակերպություններ, որոնք իրականացնում են գազի բալոնի փորձաքննություն, սակայն ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ տվյալ կազմակերպություններ դիմողները բավականին քիչ են: Օրենսդրական փոփոխությունների շրջանակներում գազալիցքավորման կայաններն այլևս իրավասու չեն լինի լիցքավորելու փորձաքննություն չանցած գազաբալոնները»,– հավաստիացրեց Լ. Խալիկյանը:

Արձանագրենք նաև, որ նախորդ տարիներին այս խնդրին մատերի արանքով նայելու պատճառով բազմաթիվ դժբախտ դեպքեր եղան, նույնիսկ մարդիկ մահացան: Բայց հույս կա գոնե, որ նոր օրենքի ընդունումից հետո ոլորտում շատ հարցեր արմատապես կլուծվեն և կմնան անցյալում:

Արմինե Գրիգորյան