Երևան, 21.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


5 ամենատարօրինակ մոլորակները, որոնց մասին չեք լսել

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Չնայած որ մարդկությունն ամեն տարի մի շարք նոր էկզոմոլորակներ է հայտնաբերում, միևնույն է, չհայտնաբերված մեծ աստղեր դեռ շատ կան: Ձեզ ենք ներկայացնում 5 տարօրինակ մոլորակներ, որոնք հայտնաբերվել են վերջերս, սակայն դրանց մասին քչերը գիտեն:

 

KELT-9b

Ամենաշոգ մոլորակը

KELT-9b-ն երբևէ հայտնաբերված ամենաշոգ էկզոմոլորակն է, և այն գնալով հեռանում է տեսադաշտից: Մեզանից 650 լուսային տարի այն կողմ գտնվում է էկզոմոլորակն ու դրա մի կողմը ծածկում է հսկայական մի աստղ, իսկ մյուս մասն ազատ է:

Գազային հսկայի չափսերը երեք անգամ գերազանցում են Յուպիտերի չափսերին: Այնտեղ ջերմաստիճանը 4,315 աստիճան ցելսիուս է, որը նշանակում է, որ այս էկզոմոլորակը շատ աստղերից ավելի տաք է՝ գրեթե այնքան, ինչքան Արեգակի մակերևույթը: Վերջինիս ջերմաստիճանը 5,505 աստիճան ցելսիուս է:

Մի քանի միլիոն տարի անց KELT-9b-ն կվառի բոլոր գազերը և կանհետանա՝ միայնակ թողնելով իր աստղին:

 

GJ 1214b

Ջրաշխարհ

Այս էկզոմոլորակի չափսերը երեք անգամ գերազանցում են Երկրի չափսերին: Այն գտնվում է մեր արեգակնային համակարգից 42 լուսային տարի հեռավորության վրա: Երկրի ջրային պաշարները կազմում են դրա զանգվածի 0,05%-ը, մինչդեռ GJ 1214b-ի ջուրը դրա զանգվածի 10%-ն է կազմում:

GJ-1214b-ն, ամենայն հավանականությամբ, ունի այնպիսի օվկիանոսներ, որոնց ծորությունը հասնում է 1,600 կմ-ի: Մեր մոլորակի օվկիանոսներում ամենախորը հատվածը Մարիանյան իջվածքն է՝ 11 կմ խորությամբ:

Մենք ուսումնասիրել ենք մեր օվկիանոսների ընդամենը 5%-ը և գտել ենք այնպիսի արարածներ, որոնց գոյության մասին երբեք չենք էլ մտածել: Պատկերացրեք, թե ինչ սարսափելի երևույթներ ու արարածներ կապրեն GJ-1214b-ի խորության մեջ:

 

Kepler-16b

Իրական Տատուին

Kepler-16b-ն Աստղային պատերազմների Տատուին մոլորակի իրական համարժեքը կարծես լինի: Ինչու՞: Քանի որ սա միակ էկզոմոլորակն է, որը պտտվում է միանգամից երկու աստղային համակարգի շուրջ:

Kepler-16b-ի զանգվածը 105 անգամ գերազանցում է Երկրի զանգվածին և ունի մեր մոլորակի շառավղից 8,5 անգամ ավելի երկար շառավիղ: Էկզոմոլորակի մթնոլորտը կազզմված է ջրածնից, մեթանից և հելիումի փոքր չափաբաժնից: Մեզանից հեռու է 200 լուսային տարի: Kepler-16b-ն իր երկու աստղերի շուրջ պտույտ է կատարում 627 երկրային տարում:

Չնայած որ այն նման է Տատուինին, այն չի կարող բնակչություն ունենալ:

 

Kepler-10b

Այրված Աշխարհ

Kepler-10b-ն հայտնաբերված ամենափոքրիկ էկզոմոլորակն է, և հետազոտողներ կարծում են, որ դրա մակերևույթը ծածկված է լավայի օվկիանոսներով: Լինելով մեզանից 560 լուսային տարի հեռավորության վրա՝ սա միակ էկզոմոլորակն է, որը ժայռոտ է ու գտնվում է արեգակնային համակարգից դուրս:

Մակերևույթին ջերմաստիճանը հասնում է 1,400 աստիճան ցելսիուսի: Որպես արդյունք ժայռեը հալչում են՝ առաջացնելով լավայի օվկիանոսներ: Kepler-10b-ն պարունակում է մեծ քանակությամբ երկաթ, որն էլ հանգեցնում է լավայի՝ առավել վառ կարմիր գույն ստանալուն:

 

HD 189733b

Մոլորակ, որտեղ ապակու անձրև է տեղում

Սա ամենահետաքրքիր էկզոմոլորակներից մեկն է, որը գտնվում է 63 լուսային տարի հեռավորության վրա, և որտեղ ապակու անձրևներ են տեղում: Այստեղ քամու արագությունը կարող է հասնել 8,700 կմ/ժ-ի՝ առաջացնելով տարօրինակ տեղումներ:

Սիլիցիումի երկօքսիդիով  հարուստ մթնոլորտը հանգեցնում է մոլորակի ամպերից հալեցված ապակիներ թափվելուն, որը պնդանում է ընկնելուց հետո:

ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (21 ՄԱՐՏԻ)Ստեղծվել է ՄԱԿ-ի ժամանակավոր շտաբ-բնակարանը, արձանագրվել է Լինչի դատաստանի վերջին դեպքը. «Փաստ»Հակահայկական պատվեր. ո՞վ է վճարում հայերի դեմ քարոզչության համար, և ովքե՞ր են միանում այս արշավին. «Փաստ»Թեհրանը համաձայն չէ ժամանակավոր հրադադարին, այլ ցանկանում է պшտերազմի ամբողջական, համապարփակ և վերջնական դադարեցում․ Արաղչի Զանգեզուրի Պղնձամոլիբդենային կոմբինատ ՓԲԸ-ն կենսաբազմազանության ուսումնասիրության և շրջակա միջավայրի նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքի շրջանակում իրականացնում է լայնածավալ և շարունակական մշտադիտարկումներ Քննչական կոմիտեն տեսանյութ է հրապարակել Պուշկինում 17-ամյա դեռահասի դիակի հայտնաբերման վայրիցՈւզում են մոռացնել Արցախն ու Անկախության հռչակագիրը. «Փաստ»Փակվող դպրոցներից 27-ը Սյունիքի մարզում են․ 27 սահմանամերձ բնակավայր վտանգված են․ Ատոմ ՄխիթարյանՀԷՑ-ի լիցենզիայի դադարեցման դատական գործով նիստըԵթե Սամվել Կարապետյանը հետքայլ աներ, ՀԷՑ-ը փաթեթավորած հետ կտային. Դավիթ Ղազինյան Իրականում ինչից է մահացել Չակ Նորիսը«Ես իրենով էի ապրում, շնչում, նա իմ հպարտությունն էր». սերժանտ Կարեն Գրիգորյանն անմահացել է հոկտեմբերի 28-ին Մեղվաձոր գյուղում. «Փաստ»Ձեր այս «տասանորդի» կոչից առաջ մի պարզ ճշմարտություն կա, որը չեք կարող շրջանցել. Ռուբեն ՄխիթարյանԹուրքիայի արևային և քամու էներգիայի ընդհանուր տեղադրված հզորությունը գերազանցել է 40,000 ՄՎտ-ը Ոչ թե ժամանակավոր ճգնաժամի, այլ համակարգային խնդիրների կուտակում. «Փաստ»Շարունակելով մեր աշխատանքը համայնքներում՝ Ավան վարչական շրջանում բացվեց «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության գրասենյակը. Գագիկ ԾառուկյանՉգործող եկեղեցին վերակառուցվել է Սարգիս Կարապետյանի նախաձեռնությամբ. տեսանյութ Գիտնականը բացահայտել է մի սովորություն, որը կրկնապատկում է հանկարծակի մահվան ռիսկը Բացահայտվել է «բարետես արտաքինով աղջիկներ»-ի կիրառմամբ համակարգչային հափշտակություններ կատարող խումբ (տեսանյութ) Ժողովուրդ ջան, ուզո՞ւմ եք էժան բնակարաններ, ապա պետք է թիկունք լինեք մեզ՝ մեր բարի նպատակներին հասնելու ճանապարհին. Ալիկ ԱլեքսանյանԱզգը մնում է ազգ իր մշակույթով․ Լիլիթ ԱրզումանյանՔաղաքական համակարգը՝ որպես պետական իմունիտետ. դասեր աշխարհից և Հայաստանի իրականությունը. «Փաստ»Ուսանողական տարիք և ուսանողական տանիք. Հրայր Կամենդատյան«ՀայաՔվեն» պանելային քննարկում էր կազմակերպել հաջողակ կանանց մասնակցությամբԵրրորդ համաշխարհային պատերազմն սկսված էՊետության կառուցման ու պետության կազմաքանդման հակադրությունը. «Փաստ»Հայաստանի հակաօդային պաշտպանությունը կյանքի և մահվան խնդիր է. հարցազրույց Իսրայելի ՀՕՊ համակարգի նախկին ղեկավարի հետ«Ուժեղ Հայաստան»-ի աճող ազդեցությունը՝ իշխանության հիմնական անհանգստությունը Տարածաշրջանային լարվածության ստվերը․ Հայաստանը տնտեսական հարվածի առջև «Նախընտրական փուլում պոպուլիստական և նեղ քաղաքական դրդապատճառներով այս վայրիվերումներն իրականում առաջ են բերելու տնտեսական լրջագույն ռիսկեր». «Փաստ»Տարադրամի փոխարժեքները մարտի 21-ին Սա լավ կամ վատ ապրել չէ, սա առհասարակ ապրել չէ.... «Փաստ»Երկուշաբթի լույս չի լինելու․ հասցեներ Սահմանամերձ համայնքների սոցիալական աջակցության ծրագրի ժամկետը կերկարաձգվի. «Փաստ»Երկու ամսում ինը տարվա տեղը լրացվելո՞ւ է. «Փաստ»«Հայաստան» դաշինքի միջոցառման լուսաբանումներն ունեցել են մոտ 15 մլն դիտում. «Փաստ»Միայն ամոթ ու խայտառակություն՝ իշխանությունների պատճառով. «Փաստ»Ո՞վ է Մարիո Նաուֆալը, որին հարցազրույց է տվել Նարեկ Կարապետյանը. «Փաստ»Հրթիռ է ընկել Երուսաղեմում հայկական թաղամասի մոտ (տեսանյութ) Հայաստանի համար մեծ պատիվ է 2027 թվականին Ֆրանկոֆոնիայի խաղերի հյուրընակալումը․ Արարատ Միրզոյան «Նապոլին» նվազագույն հաշվով հաղթեց «Կալյարիին» ՀՀ պետական պարտքը կառավարելի է. Ֆինանսների նախարարություն Հաջորդ մրցաշրջանում ես այլևս չեմ լինի «Ատլետիկի» գլխավոր մարզիչը․ Էռնեստո Վալվերդե Իրանցի բարձրաստիճան հետախուզույզ է սպանվել Վստահ ընթացքի մեջ ենք․ Գոռ Հակոբյանի կնոջ նոր գրառումը Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 10 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Իրաքը ֆորս-մաժոր է հայտարարել բոլոր նավթահանքերում Խոշոր ավտովթար՝ Կոտայքի մարզում․ Եղվարդի խճուղում բախվել են «Kia Optima»-ն և «Nissan Sentra»-ն Մասնավոր ինքնաթիռ է կործանվել Մոսկվայում՝ երկու մարդ զոհվել է Բռնnւթյան ենթարկված երեխայի կենսաբանական մայրը սպասում է իր 5-րդ երեխային 52 երկրի քաղաքացիներ օգտվել են Հայաստանի տարածքից Իրանից դուրս գալու համար, բայց միայն ՀՀ երկու քաղաքացի է ցանկացել վերադառնալ