Երևան, 27.Հունիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ավստրալիայում հայտնաբերվել են 20 հզ տարվա հնություն ունեցող մարդկային ոտնահետքեր

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ

Տասնյակ հազարավոր տարիներ հին ավտրալացիների հետքերը թաքնված են եղել ավազի տակ, մինչև որ դրանք պատահաբար չհայտնաբերվեցին Նոր Հարավային Ուելսում: Մի ժամանակ այստեղի գետինը ծածկված էր փափուկ կավով, այդ պատճառով էլ բոլոր տարիքի մարդկանց ոտնահետքերը մնացել են դրա վրա:

2003 թ. տեղի բնակչուհիներից մեկը գտավ տասնյակ հին ոտնահետքեր Ուիլլադրայի 19 ցամաքած լճերից մեկի ափի մոտ:

 

 

«Բացումն» արել է երիտասարդ կին-աբորիգեն Մերի Պապպենը, ով տեղի ցեղերից մեկի անդամ է: Այնուհետև գտածոյով հետաքրքրվել է Սթիվ Ուեբբը Բոնդի համալսարանից: Այս հետքերը միակն են, որ մնացել են Ավստրալիայում պլեստոցենական ժամանակներից: Փաստացիորեն այս ոտնահետքերը համարվում են հնագույն բնակիչների տեղաշարժերի «տեսագրությունը»:

Մինչ այսօր հայտնաբերվել են շուրջ 700 ոտնահետքեր: Ուսումնասիրողները կարծում են, որ դրանք առաջացել են 20 հզ. տարի առաջ մի քանի շաբաթների կամ ամիսների ընթացքում:

 

 

Ավստրալական շրջանը, որտեղ գտնվել են ոտնահետքերը,, այսօր չարացած անապատ է և պատված է ավազով: Այստեղ անձրևներ գրեթե երբեք չեն գալիս, իսկ քամիները ավազը տարածում են դեպի հեռուներ: Ըստ ուսումնասիրությունների՝ առաջին մարդիկ այստեղ ոտք են դրել շուրջ 50 հզ. տարի առաջ, իսկ այս ոտնահետքերի «հեղինակները», հավանական է, որ եղել են մերօրյա ավստրալական աբորիգենների նախնիները:

Ոտնահետքերը պատկանում են ինչպես կանանց, այնպես էլ տղամարդկանց և երեխաների՝ զանազան տարիքի մարդկանց: Կան նաև կենդանիների ոտնահետքեր:

Ուեբբն իր ուսումնասիրությունները կատարել է այլ գիտնականների և ավստրալական ցեղերի ներկայացուցիչների օգնությամբ:

 

 

Գտնվել են կենգուրուի հետևի թաթերի ոտնահետքեր, ինչպես նաև էմուի, որը խոշոր, չթռչող կենդանի է, նման ջայլամի: Մեթյու Կուպերը՝ խմբի անդամներից մեկը, ով Մելբուրնի համալսարանից է, կարծում է, որ այս կենդանու ոտնեհտքերը կարող են օգնել պարզել, թե մարդկանց ոտնահետքերը երբ են առաջացել: Էմուն եղել  է 50-70 օրեկան: Էմուները ձու են դնում ձմռանը հետևաբար կարելի է կարծել, որ հետքերը հայտնվել են ձմռանը կամ ամռան սկզբին:

Ուեբբը հայտնաբերել է, որ ոտնահետքերի տերերից մեկը կարողացել է վազել 34 կմ/ժ արագությամբ, ինչը օլիմպիական ցուցանիշ է:

 

 

Ուսումնասիրելով բոլոր տվյալները, Ուեբբը պարզել է, որ հնադարյան ավստրալացիները եղել են շատ բարձրահասակ, առողջ ու սպորտային: Եղել են նաև ոտնահետքեր, որոնք պատկանել են ընդամենը մեկ ոտք ունեցող մարդու:

Ըստ Ուեբբի՝ այստեղ առնվազն ութ շերտ հաստւթյամբ կավահող կա, այդ պատճառով էլ ատհնարավոր է, որ հազարավոր այլ ոտնահետքեր ևս գտնվեն: Ուսումնասիրվող տարածքն այժմ ծածկված է հատուկ կտորով, որպեսզի պաշտպանված լինի էրոզիայից, քամիներից, անձրևից: Իսկ տեղի բնակիչներն արդեն նախատեսում են տվյալ վայրում մեծ թափով զարգացնել էկոտուրիզմը:

ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (27 ՀՈԻՆԻՍԻ). Առաջին բանկոմատը, մերձքաղաքային գնացքների բախումը. «Փաստ»«ՀայաՔվեի» մեծ ընտանիքի շարքերը կուռ են և անսասանԿապան-Երևան ճանապարհին «Mercedes-Benz» կցորդով բեռնատարը կողաշրջվել է․ կա տուժած Գալիս են «փրկելու». գործող իշխանությունը կշարունակի՞ հակառուսական ուղղությունը. «Փաստ»Վարդան Ջհանյանը գործակցության հուշագիր է ստորագրել European Metals-ի հետ Սա այն իշխանությունն է, որը չի խղճում ոչ մեկին, այդ թվում՝ սեփական թիմի ներկայացուցիչներին. Սրբուհի Գալյան Ո՞ւմ է ձեռնտու մանդատներից հրաժարվելը Արևմտյան աջակցության արդյունքը՝ ժողովրդավարության ոչնչացում, բռնաճնշումներ, հետապնդումներ. «Փաստ»ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական մեկնաբանությունը ցույց են տալիս, որ ՀԱՊԿ-ի շուրջ ճգնաժամին հետևում է նաև ԵԱՏՄ-ի շուրջ ճգնաժամը․ Տիգրան Աբրահամյան Կյանքից հեռացել է ՀՀ ժողովրդական արտիստ Ռաիսա Մկրտչյանը«Մեր ապրելու ուժը Նարեկին ապրեցնելն է». հրետանավոր Նարեկ Սահակյանն անմահացել է հոկտեմբերի 26-ին Մարտունիում. «Փաստ»Ինչո՞ւ են կասկածի տակ դրվում իշխանության հիմնական փաստարկներըՀստակեցումներ կարվեն արտադպրոցական ծրագրերի իրականացման գործընթացում. ի՞նչ գործնական խնդիրներ են ի հայտ եկել. «Փաստ»Ձուկ չեն արտահանել, բայց ռուսական պատժամիջոցների տակ են հայտնվել «Ոչ միայն անհնար է, այլև չեն էլ հավակնում դառնալ ամբողջ Հայաստանի և բոլոր հայերի իշխանությունը». «Փաստ»Հորմուզի նեղուցի անվտանգության համար չպետք է վճարեն իրանցիները․ Ռեզաի Տնտեսությունն ու արտաքին քաղաքականությունը հումորի թեմա չեն. էական վտանգների դեմ հանդիման. «Փաստ»Վենեսուելայում տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 920-ի Հունիսի 29-ին, 30-ին և հուլիսի 2-ին գազ չի լինելու Ամեն ինչից զատ, սա պարզապես նաև անմարդկային է. «Փաստ»Ընտրությունը «ջրեց» նաև հակառուսականության միֆը. «Փաստ»Թվային տոտալ վերահսկողություն քաղաքացիների նկատմամբ. իշխանությունը ցանկանում է տիրապետել բջջային հեռախոսների բոլոր տվյալներին. «Փաստ»Ինստիտուցիոնալ դասալքությո՞ւն, թե՞ նվեր Փաշինյանին. մանդատները վայր դնելու արհեստածին օրակարգը. «Փաստ»Իշխանության «ֆիշկաները» հերթով քանդվում են. «Փաստ»«Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում կանխվել է դատապարտյալին փաթեթավորված թմրամիջոցի փոխանցումը ԱՊՀ երիտասարդական մայրաքաղաք Կապանում օգոստոսի 12-ին ինչպիսի միջոցառումների կցանկանային մասնակցել երիտասարդները․ հարցում է անցկացվում Հայաստանի ըմբշամարտի հավաքականների կազմերը․ Մ-20 ԵԱ Առանձին վայրերում սպասվում է կարկուտ Հորմուզի նեղուցի անվտանգության համար չպետք է վճարեն իրանցիները․ Ռեզաի Հունիսի 29-ին, 30-ին և հուլիսի 2-ին գազ չի լինելու Ադրբեջանը Դաշինքի հուսալի գործընկերն է․ ՆԱՏՕ-ի ներկայացուցիչ Պուտինը ստորագրել է բջջային սարքերի IMEI կոդերի միասնական բազայի մասին օրենքը Տղամարդը ձերբակալվել է Աբովյան-Պուշկինի փողոցների խաչմերուկում Իսպանիայում չորս օրում մահացել է ավելի քան 200 մարդ Վրաստանի խորհրդարանում զանգվածային ծեծկռտուք է տեղի ունեցել Լոռու մարզի մի քանի բնակավայրերում ռազմական ոստիկանությունն իրականացնելու է պարեկային ուժեղացված ծառայություն Առանց թույլտվության գործունեություն և գիշերային առևտուր․ Երևանում արձանագրվել են խախտումներ Հունիսի 29-ին, 30-ին, հուլիսի 3-ին, 6-ին, 7-ին լույս չի լինելու Հանտավիրուս․ միջազգային առողջապահական իրավիճակը շարունակում է մնալ վերահսկման տակ Պայմանագրային զինծառայող է մահացել Իրանի փոխնախագահը Հայաստանում է՝ նոր ենթակառուցվածքային ծրագրերի օրակարգով Իսրայելը և Լիբանանը հասել են շրջանակային համաձայնության․ Axios Օդի ջերմաստիճանը կնվազի․ եղանակը՝ հունիսի 27-ից հուլիսի 1-ին Apple-ը զիջել է երկրորդ տեղը աշխարհի ամենաթանկ ընկերությունների ցուցակում Հորմուզի նեղուցը Իրանի տարածքն է և որևէ կապ չունի Միացյալ Նահանգների հետ․ ԻՀՊԿ խոսնակ Պատանի շախմատիստ Վաչե Հովակիմյանը աշխարհի առաջնության շրջանակներում լրացրել է միջազգային վարպետի երկրորդ նորման Մեքսիկան հումանիտար օգնություն է ուղարկել Վենեսուելայի՝ երկրաշարժից տուժած շրջաններ Ապօրինի շրջանառությունից հանվել է շուրջ 9 կգ մարիխուանա Գյումրիում բախվել են «Mercedes A170»-ը և «Mercedes E320»-ը․ կան վիրավորներ Չարլզ III-ը հրաժարվել է Բուքինգեմյան պալատում բնակվելու գաղափարից