Երևան, 28.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ավստրալիայում հայտնաբերվել են 20 հզ տարվա հնություն ունեցող մարդկային ոտնահետքեր

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ

Տասնյակ հազարավոր տարիներ հին ավտրալացիների հետքերը թաքնված են եղել ավազի տակ, մինչև որ դրանք պատահաբար չհայտնաբերվեցին Նոր Հարավային Ուելսում: Մի ժամանակ այստեղի գետինը ծածկված էր փափուկ կավով, այդ պատճառով էլ բոլոր տարիքի մարդկանց ոտնահետքերը մնացել են դրա վրա:

2003 թ. տեղի բնակչուհիներից մեկը գտավ տասնյակ հին ոտնահետքեր Ուիլլադրայի 19 ցամաքած լճերից մեկի ափի մոտ:

 

 

«Բացումն» արել է երիտասարդ կին-աբորիգեն Մերի Պապպենը, ով տեղի ցեղերից մեկի անդամ է: Այնուհետև գտածոյով հետաքրքրվել է Սթիվ Ուեբբը Բոնդի համալսարանից: Այս հետքերը միակն են, որ մնացել են Ավստրալիայում պլեստոցենական ժամանակներից: Փաստացիորեն այս ոտնահետքերը համարվում են հնագույն բնակիչների տեղաշարժերի «տեսագրությունը»:

Մինչ այսօր հայտնաբերվել են շուրջ 700 ոտնահետքեր: Ուսումնասիրողները կարծում են, որ դրանք առաջացել են 20 հզ. տարի առաջ մի քանի շաբաթների կամ ամիսների ընթացքում:

 

 

Ավստրալական շրջանը, որտեղ գտնվել են ոտնահետքերը,, այսօր չարացած անապատ է և պատված է ավազով: Այստեղ անձրևներ գրեթե երբեք չեն գալիս, իսկ քամիները ավազը տարածում են դեպի հեռուներ: Ըստ ուսումնասիրությունների՝ առաջին մարդիկ այստեղ ոտք են դրել շուրջ 50 հզ. տարի առաջ, իսկ այս ոտնահետքերի «հեղինակները», հավանական է, որ եղել են մերօրյա ավստրալական աբորիգենների նախնիները:

Ոտնահետքերը պատկանում են ինչպես կանանց, այնպես էլ տղամարդկանց և երեխաների՝ զանազան տարիքի մարդկանց: Կան նաև կենդանիների ոտնահետքեր:

Ուեբբն իր ուսումնասիրությունները կատարել է այլ գիտնականների և ավստրալական ցեղերի ներկայացուցիչների օգնությամբ:

 

 

Գտնվել են կենգուրուի հետևի թաթերի ոտնահետքեր, ինչպես նաև էմուի, որը խոշոր, չթռչող կենդանի է, նման ջայլամի: Մեթյու Կուպերը՝ խմբի անդամներից մեկը, ով Մելբուրնի համալսարանից է, կարծում է, որ այս կենդանու ոտնեհտքերը կարող են օգնել պարզել, թե մարդկանց ոտնահետքերը երբ են առաջացել: Էմուն եղել  է 50-70 օրեկան: Էմուները ձու են դնում ձմռանը հետևաբար կարելի է կարծել, որ հետքերը հայտնվել են ձմռանը կամ ամռան սկզբին:

Ուեբբը հայտնաբերել է, որ ոտնահետքերի տերերից մեկը կարողացել է վազել 34 կմ/ժ արագությամբ, ինչը օլիմպիական ցուցանիշ է:

 

 

Ուսումնասիրելով բոլոր տվյալները, Ուեբբը պարզել է, որ հնադարյան ավստրալացիները եղել են շատ բարձրահասակ, առողջ ու սպորտային: Եղել են նաև ոտնահետքեր, որոնք պատկանել են ընդամենը մեկ ոտք ունեցող մարդու:

Ըստ Ուեբբի՝ այստեղ առնվազն ութ շերտ հաստւթյամբ կավահող կա, այդ պատճառով էլ ատհնարավոր է, որ հազարավոր այլ ոտնահետքեր ևս գտնվեն: Ուսումնասիրվող տարածքն այժմ ծածկված է հատուկ կտորով, որպեսզի պաշտպանված լինի էրոզիայից, քամիներից, անձրևից: Իսկ տեղի բնակիչներն արդեն նախատեսում են տվյալ վայրում մեծ թափով զարգացնել էկոտուրիզմը:

ՀԷՑ-ի բաժնետոմսերի վերաբերյալ վաղը նոր հանրային լսումներ կանցկացվենԹումանյան համայնքում ընտրողներն ամենաակտիվն են. ԿԸՀ Հայաստանի շախմատի կանանց հավաքականը հաղթել է Ուզբեկստանի հավաքականին Տոկաևը Կոսանովի հրաժարականից հետո Ղազախստանի նոր պաշտպանության նախարար է նշանակել Արաղչին Ֆիդանի հետ հանդիպմանը․ Իրանը պատրաստ է համագործակցել հարևանների հետ՝ հանուն խաղաղության և անվտանգության վերականգնման Զբոսաշրջային ավտոբուս է շրջվել Բավարիայում. Կան զոհեր Հայաստանի շախմատի տղամարդկանց հավաքականը հաղթել է Խորվաթիայի հավաքականին «Ղարաբաղը Ադրբեջանի հողն է, և այդպես կլինի միշտ»․ Էրդողան Խաղաղություն՝ առանց զիջումների և առանց պարտադրված նախապայմանների․ «Ուժեղ Հայաստան»Ինչպես Ալիևն ու Նիկոլը սանձազերծեցին 44-օրյա պատերազմը․ «ՀայաՔվե»«Ոչ ոք չի մոռացվել, ոչինչ չի մոռացվել». «ՀայաՔվե»-ի անդամները՝ ԵռաբլուրումՈչինչ և ոչ ոք չի մոռացվի. Հավերժ փառք մեր հերոսներին. «Ուժեղ Հայաստան»Ադրբեջանում երկրաշարժ է գրանցվել Վաղ թե ուշ բոլորն էլ պարտվում են․ Լամին Յամալ Մեքքայի համաձայնագիրը կարող է քայլ լինել դեպի մուսուլմանների միասնություն. Փեզեշքիա Ռուսաստանում հարվածների վերաբերյալ Starlink-ի տվյալների տրամադրումը շատ վնաuակար, պոտենցիալ վտանգավnր և անխոհեմ քայլ կլինի. Պեսկով Ռուսաստանը հարվшծել է Կիևում Vodafone-ի տվյալների կենտրոնին «Թաթա»-ն փախել է Կենդանաբանական այգուց 44-օրյա պատերազմի 6-րդ տարելիցին՝ անդրադարձ Արցախի ողբերգության ակունքներին ու քաղաքական պատասխանատվությանը. Ավետիք Չալաբյան«Հայոց Արծիվներ» ջոկատը պատերազմի առաջին օրերին մեկնեց Արցախ՝ Հայրենիքը պաշտպանելուՎթարային ջրանջատումներ՝ սեպտեմբերի 27-ին. ո՞ր հասցեներում ջուր չի լինի Այսօր ոչ միայն խորհրդանշում է մեր ներկայի ու ապագայի թուրքացման լիարժեք մեկնարկի օրը, այլ ևս մեկ բան`զանգվածային ստի օրը. թյուրքագետ Սայթաքեցի, պարզապես բախտս չբերեց. Հարի Քեյնը՝ իր վրիպակի մասին ՆԱՏՕ-ն մեր տարածաշրջանում ունի մեկ գերխնդիր` Բաքու-Ջեյհան նավթամուղը. Արշակ ԿարապետյանՍեպտեմբերը, որը ազգային ոգու հաղթանակի ու պետականության խորհրդանիշն էր, սրանց ձեռքով դարձավ սգի ու կորստի ամիս․ Հովասափյան Դավիթ Բեկ փողոցում բախվել են 4 մեքենա․ կան վիրավnրներ. վարորդներից մեկը եղել է ոչ սթափ Ազգերի լիգա․ Քեյնի ճակատագրական վրիպումն ու Կարմիր ֆուրիայի տպավորիչ քամբեքը Փաշինյանն առաջարկում է խաղաղություն՝ զիջումներով, մենք կբերենք խաղաղություն՝ առանց զիջումների. Սամվել Կարապետյան Ալիևը հայտարարություն է արել սեպտեմբերի 27-ի կապակցությամբ Պարտություն ու աղետ բերած իշխանությունը ոչ միայն մնաց իշխանության, այլև շարունակեց որոշել պետության հետագա ընթացքը. Դավիթ Անանյան Ազգերի լիգա. Մոդրիչի գոլն օգնեց Խորվաթիային արտագնա հաղթանակ տանել Չեխիայի նկատմամբ Ինչ իրավիճակ է ՀՀ ճանապարհներին և Լարսում Մեկնարկել են ՏԻՄ ընտրությունները Երևանում բախվել են 4 մեքենա, որոնցից մեկը՝ թիվ 65 երթուղին սպասարկող «Zhongtong» ավտոբուսը Տարադրամի փոխարժեքները մարտի 27-ին Այն ճանապարհը, որն ընտրել է Հայաստանի իշխանությունն ու այդ իշխանությանն ընտրած ժողովուրդը, անհամատեղելի է Արցախ ունենալու հետ. Արցախի նախկին նախագահ Ինչ իրավիճակ է ՀՀ ճանապարհներին և Լարսում Կասպից ծովում զորավարժությունների ժամանակ զինծառայողների զnհվելուց հետո Ղազախստանի ՊՆ ղեկավարը հեռացվել է պաշտոնից 6 տարի է անցել 44-օրյա պատերազմի մեկնարկից, սակայն վերքերը չեն սպիացել, ցավը չի մեղմացել, իսկ բազմաթիվ հարցեր մնացել են օդում կախված․ Տիգրան Աբրահամյան Սպասվում է առանց տեղումների եղանակ. ջերմաստիճանը կնվազի 3-5 աստիճանով Գազայում Իսրայելի իրականացված հարձակման հետևանքով զnհվել է յոթ պաղեստինցի Թուրքիայում ծխախոտից տարեկան մահանում է 125.000 մարդ Հայաստան-Մոնտենեգրո հանդիպման մրցավարական բրիգադը հայտնի էՌուսաստանը կարող է С-400 համակարգերը Թուրքիայից տեղափոխել մեկ այլ երկիր․ ԼավրովՔչերը գիտեն որ սեզոնային այս միրգը կօգնի իջեցնել արյան ճնշումըԻրանը հայտնել է, որ ավիահաղորդակցության սահմանափակումների ռազմական պատասխան չի պատրաստումՍեպտեմբերի 28/29-ին հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելուՀիանալի է վերադառնալ Մեծ Բրիտանիա. արքայազն ՀարրիԱՀԿ ղեկավար․ նոր համավարակի բռնկումն անխուսափելի էՑԱՀԱԼ-ը Գազայում ոչնչացրել է «ՀԱՄԱՍ»-ի ռազմական թևի երկու անդամի