Երևան, 06.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Այսօր Օստեոպորոզի կանխարգելման համաշխարհային օրն է

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

 Ամեն տարի ողջ աշխարհում հոկտեմբերի 20-ը նշվում է որպես Օստեոպորոզի կանխարգելման համաշխարհային օր, որի նպատակն է բարձրացնել հասարակության իրազեկությունը հիվանդության մասին` կոչ անելով պահպանել անհրաժեշտ միջոցառումները, ժամանակին ախտորոշվել և սկսել բուժումը: Այս տարվա կարգախոսն է. «Առողջ սնունդ՝ առողջ ոսկրեր»:

Օստեոպորոզը մարդու ոսկրային համակարգի ամենատարածված հիվանդություններից է, որը խոշոր առողջապահական խնդիր է: Այն բնութագրվում է ոսկրերի ցածր խտությամբ, ոսկրային հյուսվածքի թուլացմամբ և դրա կառուցվածքի խախտմամբ, ոսկրերի ամրության իջեցմամբ և կոտրվածքների առաջացման հավանականության աճով: Կոտրվածքները և դրանց բարդություններն օստեոպորոզի լուրջ կլինիկական հետևանքներն են: Առավել հաճախ կոտրվում են ողերը (ողնաշար), ազդրի պրոքսիմալ հատվածը (ազդրոսկր) և նախաբազկի դիստալ հատվածը (դաստակ): Մեծահասակ հիվանդների մոտ կոտրվածքների մեծ մասը տեղի եÕ ¶ ունենում ոսկրերի ցածր խտության հետևանքով, նույնիսկ եթե վնասվածքը եղել է ոչ լուրջ: Ցանկացած ոսկրային խոշոր նոր կոտրվածք 50 տարեկան և ավելի մեծ տարիքի մարդկանց մոտ պետք է լուրջ պատճառ դառնա հետագայում հետազոտվելու, օստեոպորոզն ախտորոշելու և բուժելու համար:

Ինչպես  տեղեկացրին ՀՀ առողջապահության նախարարությունից, Օստեոպորոզի հայկական ասոցիացիան (ՕՀԱ) մշտապես աջակցել է հիվանդության կանխարգելման, ախտորոշման և բուժման հարցերում: 2007 թվականից ի վեր ասոցիացիայի ջանքերով կազմակերպվել են բազմաթիվ ուսուցողական դասընթացներ բժիշկների համար: Այս տարի ևս ՕՀԱ-ն կազմակերպել է մի շարք միջոցառումներ և կոնֆերանսներ` ուղղված առողջ սննդի անհրաժեշտության մասին բժիշկների և հասարակության իրազեկության բարձրացմանը: Միաժամանակ, օրվա շրջանակներում օստեոպորոզն ախտորոÕ �ելու նպատակով ասոցիացիան անցկացնում է անվճար սկրինինգ պոլիկլինիկաների աշխատողների համար:

Նշենք, որ «Առողջ սնունդ` առողջ ոսկրեր» կարգախոսը պատահական չի ընտրվել: Քանի որ կմախքը կազմավորվում է մանուկ հասակում, շատ կարևոր է օգտագործել առողջ սնունդ այդ տարիքում: Ոսկրերի պարագայում առողջ սնուցման երեք բաղադրիչներն են` կալցիումը, վիտամին «Դ»-ն և սպիտակուցը: Կալցիումը անհրաժեշտ է ոսկրի զանգվածի կուտակման համար: Պարունակվում է կաթնամթերքում, ձկնեղենում, կանաչեղենում, սալորաչրում և այլն: Վիտամին «Դ»-ն, ինչը ստանում ենք արևի ճառագայթներից և ձկնեղենից, նպաստում է կալցիումի ներծծմանը: Սպիտակուցը կարևոր է ոսկրային մաթ րիքսի ձևավորման համար:

Կախված տարիքից կալցիումի դեֆիցիտը բացասաբար է ազդում ոսկրերի որակի վրա, խանգարում է երեխայի աճը, առաջացնում է ռախիտի նշաններ,  հանգեցնում է աճի դանդաղեցման, երբեմն օստեոպենիայի ձևավորման: Ոսկրը հասնում է առավել զարգացման մինչև 30 տարեկանը: Զրոյից մինչև 25-30 տարեկանը ձևավորվում է, այսպես կոչված, ոսկրային զանգվածի «գագաթնակետը»: Դրանից հետո աստիճանաբար սկսվում է ոսկրային զանգվածի կորուստ, ինչն առավել արագ է ընթանում 50-60 տարեկան անձանց շրջանում:

Վրաստանը հայտնել է արտասահմանյան հատուկ ծառայությունների հետ կապ ունեցող օտարերկրացու ձերբակալման մասինBrent նավթի իրական գները ռեկորդ են սահմանում. ֆիզիկական նավթը գնահատվում է 141 դոլար՝ մեկ բարելի դիմացԳարնանային առավոտյան ռեժիմ. Ինչպես «արթնացնել» մաշկը և վերականգնել դրա թարմությունըԼուիզիանայում հարբած հաշմանդամ վարորդը տոնական շքերթի ժամանակ մխրճվել է ամբոխի մեջ. կա առնվազն 13 վիրավորԱմերիկան պատմություն է սովորել Իրանից, բայց դեռ պետք է հասկանա իշխանության աշխարհագրությունը. ՎելայաթիՆեթանյահուն շնորհավորել է Թրամփին ամերիկացի օդաչուի փրկության առիթով Ինչպես են ԱՄՆ ուժերն իրականացրել իրենց պատմության ամենահամարձակ գործողություններից մեկը. The TelegraphԻրանի հետ գործարքը հնարավոր է մինչև երեքշաբթի, այլապես ամեն ինչ կպայթեցնեմ. ԹրամփԳիտնականները գտել են «էպիլեպսիայի աղբյուրը», որը ձևավորվում է դեռևս նախքան ծնունդըՁեր անխոհեմ գործողությունները յուրաքանչյուր ընտանիքի համար ԱՄՆ-ն իսկական դժոխքի են վերածում. Ղալիբաֆը՝ Թրամփին2 հազար տարեկան բնակատեղի է հայտնաբերվելԳինու չափավոր օգտագործումը կարող է դանդաղեցնել տղամարդկանց կենսաբանական ծերացումը. International Journal of Public HealthԱդրբեջանի ԱԳՆ-ն արձագանքել է Պուտին-Փաշինյան հանդիպմանը և հաջորդիվ ռուս պաշտոնյաների կողմից Լեռնային Ղարաբաղի հիշատակմանըԱՄԷ-ն հայտնել է ԱՄՆ-ին միանալու պատրաստակամության մասին՝ «Հորմուզի նեղուցի անվտանգությունն ապահովելու համար»«Ուրատուն» հաղթեց Վելոսայի հեթ-տրիկի շնորհիվ եւ առաջատարն է Իրանի ԻՀՊԿ-ն հայտնել է Բահրեյնի, Քուվեյթի, ԱՄԷ-ի և Հայֆայի օբյեկտներին հարվածելու մասինԼավրովն ու Արաղչին քննարկել են Իրանի շուրջ ստեղծված իրավիճակը ԱՄՆ-ն մեծ քանակությամբ զենք է ուղարկել իրանցի ցուցարարներին և քրդերին. Թրամփ Գումարն արդեն հորիզոնում է. 3 կենդանակերպի նշաններ մտնում են բարգավաճման շրջան մինչև ապրիլի 19-ըՀռոմի պապը համաշխարհային առաջնորդներին կոչ է արել վայր դնել զենքը ՀՊԼ․ «Նոա»-ն երկու անպատասխան գնդակ ուղարկեց ԲԿՄԱ-ի դարպասը Կինը երեխա է լույս աշխարհ բերել հենց մարզապալատում՝ Կանադայում NHL-ի խաղի ժամանակՈւկրաինան մտադիր է դիմել ԱՄՆ Կոնգրեսին՝ Patriot-ի հրթիռներ տրամադրելու խնդրանքով. The TimesԵղվարդում «Opel» է այրվել Եթե Հայաստանը միանա ԵՄ-ին, Ռուսաստանի հետ ավիահաղորդակցություն չի ունենա. Օվերչուկ1 զnh, 2 վիրավnր. ողբերգական ավտովթար Արագածոտնում Փաշինյանը բերեց միայն պատերազմներ և ձախողումներ. ժամանակն է ուժեղ խաղաղության և փոփոխությունների․ Արթուր ԱվանեսյանՄարմնամարզիկ Համլետ Մանուկյանը` աշխարհի գավաթի խաղարկության հաղթող Ադրբեջանում տղամարդը մահացել է որդու հարսանիքի ժամանակ Սառույցների մեջ հայտնաբերվել է «կյանքի կղզի»․ ռուս գիտնականները օազիս են բացահայտել ԱնտարկտիդայումՀայ եկեղեցին ճնշման տակ է, Հայերը դիմում են Եկեղեցիների համաշխարհային խորհրդինԻրանն ի պատասխան ԱՄՆ-ի և Իսրայելի սպառնալիքների «մեծ անակնկալ» է խոստացել Իրանի օդային տարածքը փակ կմնա առնվազն մինչև ապրիլի 12-ը. ТАСС Նոր առաջնորդ, Ուժեղ Հայաստան Սամվել Կարապետյանի հետ. Կարինե ՍմբատյանԱշխարհի ամենաթանկ դարպասապահների տասնյակը Մուտք են գործել «Նոր Ձորաբերդ» ռեստորան և այնտեղից գnղություն կատարել․ վնաuը կազմում է մոտ 6 մլն դրամՍանկտ Պետերբուրգի ծննդատանը կինը լույս աշխարհ է բերել միանման երկվորյակ աղջիկների քառյակՆալբանդյան գյուղում բшխվել են VAZ» և «Opel» մակնիշների ավտոմեքենաները. «VAZ» մակնիշի ավտոմեքենայում hրդեh է բռնկվելՄարտի 2-ից Լիբանանին hասցված իսրայելական hարվածների զnhերի թիվը գերազանցել է 1,422-ըՄասիս-Նորամարգ ավտոճանապարհին բшխվել են «Hyundai Elantra»-ն և «Mercedes»-ը․ կան վիրավnրներՀորոսկոպ. Ի՞նչ են իրականում ցանկանում տարբեր նշանների կանայք Կրեմլում պարզաբանել են, թե ինչու է Պուտինի և Փաշինյանի զրույցը փակ բնույթ կրել Ապրիլի առաջին կիրակին երկրաբանի մասնագիտական տոնն է․ ԶՊՄԿԳեներալի կոչումը արժանապատվություն է, որը սպան վաստակում է ծառայելով պետությանըԱշխարհի երեք առաջնություն բաց թողնելը լիակատար ձախողում է․ Մալդինի Իրանի դեմ պшտերազմը խանգարում է Ուկրաինային․ Զելենսկի Ազովի ծովում խորտակվել է հացահատիկով բեռնված նավ. կա զnհ և անհետ կորածներ Մոսկվայի հայկական եկեղեցու կառուցման գործում մեծ ներդրում է ունեցել Սամվել Կարապետյանը (տեսանյութ) Երեքշաբթին Իրանում կլինի էլեկտրակայանների և կամուրջների օր, բացեք անիծյալ նեղուցը․ Թրամփ Իսրայելը hարվածներ է հասցրել Բեյրութի արվարձանի բնակելի շենքերին