Երևան, 10.Մայիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ինչպե՞ս են տեխնոլոգիաները «կոտրում» մեր ուղեղը

ԼԱՅՖ

168.am-ը գրում է.

Սմարթֆոնային կախվածության մասին խոսակցություններն ամենուր են: Շատերը կարծում են, որ սմարթֆոնները և սոցցանցերի հավելվածները նախատեսված են այնպես, որ կախվածություն առաջացնեն: Այդ երևույթը կոչվում է «կոտրել» ուղեղը:

Խաղային սարքերի սկզբունքը

Ամեն անգամ, երբ մենք ստուգում ենք սմարթֆոնը, մենք կարծես իջեցնում ենք խաղային սարքավորման բռնակը՝ շահում ստանալու հույսով: Երբեմն մենք ստանում ենք այդ շահումը, և այն մեզ դրդում է անընդհատ փորձել մեր բախտը՝ նույն զգացումներն ունենալու համար: Նույն սկզբունքով են ստեղծված այսօր շատ սարքավորումներ:

Այս դեպքում պարգևատրումը հավանումներն են Facebook-ում և  Instagram-ում, էմոջիները՝ հաղորդագրություններում, նոր հետևորդները, և այլն:

«Մենք սովորաբար մտածում ենք, որ տեխնոլոգիաներն ինքնին անվնաս են, իսկ դրանց օգտագործումն ու դրա հետևանքով առաջացած խնդիրները կախված են մեզնից: Սակայն սա մոլորություն է,- նշում է Տրիստան Հարվիսը, ով Goolge-ի նախկին մենեջերներից է: -Դրանք ընդհանրապես անվտանգ չեն: Նրանց հեղինակները ցանկանում են, որ մենք հստակ եղանակով և հստակ ժամանակահատվածում օգտվենք դրանցից: Այս միջոցով նրանք գումար են վաստակում»:

Ընկերություններն անընդհատ զարգացնում և թարմացնում են իրենց արտադրանքը, որպեսզի անընդհատ գրավեն սպառողներին: Ցավոք, դա հիմնականում բացասաբար է ազդում սպառողների վրա. նրանք ավելի ու ավելի կախված են դառնում տեխնոլոգիաներից:

Տեխնոլոգիաների և դոֆամինի կապը

«Այսօր ծրագրավորողները, ովքեր խորապես ուսումնասիրում են ուղեղի կառուցվածքը, կարող են գրել այնպիսի ծրագիր, որը կստիպի ուղեղին անել այս կամ այն գործողությունը»,- պատմում է Dopamine Labs  ընկերության հիմնադիր Րեմզի Բրաունը:

Օրինակ, նման հավելվածներն  ընտրում են լավագույն պահն օգտատերին նվերներ անելու համար: Այս նվերներն իրենցից ոչ մի լուրջ արժեք չեն ներկայացնում, բայց օգտատիրոջը ստիպում են անընդհատ ցանկանալ այդ պահի կրկնությունը:

Ըստ Բրաունի՝ մենք կարծես լինենք փորձարարական առնետներ, ում ծրագավորողներն անընդհատ պահում են վանդակում՝ մանիպուլյացիաների շնորհիվ:

Սոցցանցերը և անհանգստության մակարդակը

Միևնույն ժամանակ հոգեբան Լարրի Ռոզենը և իր կոլեգանները Կալիֆոռնիայի համալսարանից փորձել են պարզել սոցցանցերի ազդեցությունը մեր անհանգստության մակարդակի վրա:

Երբ մենք մի կողմ ենք թողնում հեռախոսը, մեր ուղեղն ազդակ է հղում՝ արտադրելու հիդրոկորտիզոն հորմոնը: Սա այլ կերպ անվանում են սթրեսի հորմոն: Հենց սա էր օգնում նախամարդկանց չկորցնել զգոնությունն ու փրկվել գիշատիչներից: Հենց սրա պատճառով ենք մենք անընդհատ վերցնում հեռախոսը, անգամ, եթե չենք ստացել ծանուցում:

Մենք մտածում ենք.  «Երկար ժամանակ է՝ չեմ ստուգել նորությունների պատը  Facebook-ում: Իսկ գուցե ինչ-որ մեկը մեկնաբանե՞լ է իմ նկարը Instagram-ում»:  Սա ստիպում է, որպեսզի հիդրոկորտիզոն արտադրվի, որի արդյունքում մենք անհանգստանում ենք: Մենք վերցնում ենք հեռախոսը, որպեսզի իջեցնենք անհանգստության մակարդակը:

Սիրարփի Աղաբաբյան

Պուտինը կարծում է, որ ուկրաինական հակամարտությունը մոտենում է ավարտին Ինտերը հաղթեց «Լացիոյին». Հենրիխ Մխիթարյանը՝ գոլի հեղինակ Խոցելիության նոր ճակատ. ինչպես է Հորմուզի նեղուցը կապված համաշխարհային թվային տնտեսության հետ Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Մեսսին նշել է այն լեգենդներին, որոնց հետ ժամանակին չի փոխանակվել խաղաշապիկներով Երևանը պետք է հնարավորինս շուտ հստակեցնի՝ ցանկանում է անդամակցել ԵՄ-ին, թե ԵԱՏՄ-ին, այդ դեպքում հնարավոր կլինի քաղաքակիրթ ապահարզանի գնալ․ Պուտին Մայիսի 10-ին թեմական եկեղեցիներում մատուցվող Սուրբ Պատարագների ժամանակացույցը Իսրայելն Ադրբեջանում կառուցում է տվյալների խոշոր կենտրոն Զբոսանավի վրա ավելի քան 100 մարդ նորովիրուսով է վարակվել ՆԱՏՕ-ի գծով ԱՄՆ դաշնակիցները Եվրոպայում կանխատեսում են ամերիկյան զորքերի հետագա կրճատում «Համահայկական ճակատ»-ի անդամ, զինված ուժերի պահեստազորի գնդապետ Արտյոմ Սիմոնյանը հանրային դիմել է Սուրեն ՊապիկյանինՆանուլը նոր տեսահոլովակ է ներկայացրել Գերմանիան վտանգավոր ճանապարհ է ընտրել. Պեսկով Հայ գրոսմայստերների արդյունքները՝ Իտալիայում ընթացող միջազգային մրցաշարում Ուժեղ ֆոտոշարք ՍիսիանիցՋուր հավաքեք․ ջուր չի լինելու Հիմա էլ սահմանն անվտանգ չէ, խաղաղությունը սրտիկ անելով չի հաստատվում. ՄիքայելյանԱրամ Վարդևանյանի «Ուժեղ պարը» սիսիանցիների հետԱյ հատ-հատ բերել ու վերադարձնել ժողովրդին կտենաք ոնց ա լինում․ Արսեն ՎարդանյանԵրևանի ու մարզերի տասնյակ հասցեներում երկուշաբթի լույս չի լինի Կիևի ռեժիմը երբեք պայմանագրաունակ չի եղել․ Լավրով Երևան Կարմիր կամրջի տակ քաղաքացիներ են արգելափակվել Իրանի ազգային հավաքականը 10 պայման է նշել ֆուտբոլի Աշխարհի առաջնությանը մասնակցելու համար «Մանչեսթեր Յունայթեդը» հյուրընկալվելիս գոլազուրկ ոչ-ոքի խաղաց «Սանդերլենդի» հետ Հռոմի Պապն ընդունել է «Ինտեր»-ի ֆուտբոլիստներին, այդ թվում՝ Մխիթարյանին Ադրբեջանից Հայաստան կարտահանվի 16 վագոն դիզելային վառելիք Մեծ հաղթանակը և հայ ժողովրդի մեծ սխրանքը. Արման Վարդանյան 3 օտարերկրացիներ Արմավիրում փորձել են առանձնապես խոշոր չափերի թմրամիջոց իրացնել Թբիլիսիի դատարանը կալանավորել է հինգ ուժայինի, որոնք մեղադրվում են ցուցարարներին ծեծելու մեջ Շառից, փորձանքից, Նիկոլից հեռու մնացեք, ժողովուրդ ջան. մարդուն պրոբլեմի մասին խոսելու համար հեռացրին աշխատանքից. Էդմոն ՄարուքյանՇուշիի Ղազանչեցոց եկեղեցու անօրինական և կեղծ վերականգնումների՝ հայկական մշակույթից նրան օտարելու մասին են խոսում բազմաթիվ փաստեր Ադրբեջանում դպրոցականների ծեծկռտուքը վերաճել է ծնողների միջև արյունալի հաշվեհարդարի Սիսիանցիները նկարվում են Նարեկ Կարապետյանի հետԵվրոպան իսկապես ցանկանում է ՆԱՏՕ-ն կենդանի պահել. Ֆրիդրիխ Մերց 57-ամյա վարորդը «BYD»-ով վրաերթի է ենթարկել 6-ամյա աղջնակի․ բժիշկները պայքարում են երեխայի կյանքի համար Հորմուզի նեղուցի ճգնաժամի ֆոնին Չինաստանում նավթի ներմուծումը հասել է վերջին տարիների ամենացածր մակարդակին Նարեկ Կարապետյանը թիմակիցների հետ Սիսիանում է․ ուղիղՔարոզարշավ օր 1-ին. գյուղ Տափերական․ Նարեկ ԿարապետյանԻնչո՞ւ չպետք է դեղահաբերը խմել գազավորված ջրով «Պատերազմում պարտվելը չի նշանակում, որ մենք սխալ էինք։ Մենք ունեցել ենք հաղթանակներ, դա նշանակում է, որ չի կարելի հաղթանակած ժողովրդին դեմոտիվացնել». Էդմոն Մարուքյան«Ինտերի» մեկնարկային կազմը Երևանում «Toyota»-ն վրաերթի է ենթարկել հետիոտնին և բախվել խանութին․ վիրավորներից մեկն անչափահաս է «Մեր պապերը հաղթել են Մեծ հայրենականում, հայրերը՝ Արցախում, իսկ մեր սերունդը պետք է պահպանի Հայաստանի սուվերեն պետականությունը»․ Մհեր ԱվետիսյանՎթարվել է «Ղազանչի 2» ջրատարը Իշխանական քարոզչամեքենան ստում է․ երեկ հանրահավաքի վայրից որևիցե անձ բերման չի ենթարկվելԿատարի և Եգիպտոսի արտգործնախարարները քննարկել են տարածաշրջանում լարվածության թուլացման ջանքերը Ժողովուրդ, դու հեռատես ես, պտուղը ծառից հեռու չի ընկնում․ Արշակ ԿարապետյանԲա որ Արցախը մերը չէր, ա'յ տղա, գլուխդ տնկած ուր էիր գնում Արցախ, տրնգի պարում, տղուդ ուղարկում ՊՍԺ-ն ներկայացրել է իր նոր տնային համազգեստը 2026-27 մրցաշրջանի համար Գորիս-Լծեն ավտոճանապարհին բեռնատարներ են բախվել