Երևան, 25.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ինչպե՞ս են տեխնոլոգիաները «կոտրում» մեր ուղեղը

ԼԱՅՖ

168.am-ը գրում է.

Սմարթֆոնային կախվածության մասին խոսակցություններն ամենուր են: Շատերը կարծում են, որ սմարթֆոնները և սոցցանցերի հավելվածները նախատեսված են այնպես, որ կախվածություն առաջացնեն: Այդ երևույթը կոչվում է «կոտրել» ուղեղը:

Խաղային սարքերի սկզբունքը

Ամեն անգամ, երբ մենք ստուգում ենք սմարթֆոնը, մենք կարծես իջեցնում ենք խաղային սարքավորման բռնակը՝ շահում ստանալու հույսով: Երբեմն մենք ստանում ենք այդ շահումը, և այն մեզ դրդում է անընդհատ փորձել մեր բախտը՝ նույն զգացումներն ունենալու համար: Նույն սկզբունքով են ստեղծված այսօր շատ սարքավորումներ:

Այս դեպքում պարգևատրումը հավանումներն են Facebook-ում և  Instagram-ում, էմոջիները՝ հաղորդագրություններում, նոր հետևորդները, և այլն:

«Մենք սովորաբար մտածում ենք, որ տեխնոլոգիաներն ինքնին անվնաս են, իսկ դրանց օգտագործումն ու դրա հետևանքով առաջացած խնդիրները կախված են մեզնից: Սակայն սա մոլորություն է,- նշում է Տրիստան Հարվիսը, ով Goolge-ի նախկին մենեջերներից է: -Դրանք ընդհանրապես անվտանգ չեն: Նրանց հեղինակները ցանկանում են, որ մենք հստակ եղանակով և հստակ ժամանակահատվածում օգտվենք դրանցից: Այս միջոցով նրանք գումար են վաստակում»:

Ընկերություններն անընդհատ զարգացնում և թարմացնում են իրենց արտադրանքը, որպեսզի անընդհատ գրավեն սպառողներին: Ցավոք, դա հիմնականում բացասաբար է ազդում սպառողների վրա. նրանք ավելի ու ավելի կախված են դառնում տեխնոլոգիաներից:

Տեխնոլոգիաների և դոֆամինի կապը

«Այսօր ծրագրավորողները, ովքեր խորապես ուսումնասիրում են ուղեղի կառուցվածքը, կարող են գրել այնպիսի ծրագիր, որը կստիպի ուղեղին անել այս կամ այն գործողությունը»,- պատմում է Dopamine Labs  ընկերության հիմնադիր Րեմզի Բրաունը:

Օրինակ, նման հավելվածներն  ընտրում են լավագույն պահն օգտատերին նվերներ անելու համար: Այս նվերներն իրենցից ոչ մի լուրջ արժեք չեն ներկայացնում, բայց օգտատիրոջը ստիպում են անընդհատ ցանկանալ այդ պահի կրկնությունը:

Ըստ Բրաունի՝ մենք կարծես լինենք փորձարարական առնետներ, ում ծրագավորողներն անընդհատ պահում են վանդակում՝ մանիպուլյացիաների շնորհիվ:

Սոցցանցերը և անհանգստության մակարդակը

Միևնույն ժամանակ հոգեբան Լարրի Ռոզենը և իր կոլեգանները Կալիֆոռնիայի համալսարանից փորձել են պարզել սոցցանցերի ազդեցությունը մեր անհանգստության մակարդակի վրա:

Երբ մենք մի կողմ ենք թողնում հեռախոսը, մեր ուղեղն ազդակ է հղում՝ արտադրելու հիդրոկորտիզոն հորմոնը: Սա այլ կերպ անվանում են սթրեսի հորմոն: Հենց սա էր օգնում նախամարդկանց չկորցնել զգոնությունն ու փրկվել գիշատիչներից: Հենց սրա պատճառով ենք մենք անընդհատ վերցնում հեռախոսը, անգամ, եթե չենք ստացել ծանուցում:

Մենք մտածում ենք.  «Երկար ժամանակ է՝ չեմ ստուգել նորությունների պատը  Facebook-ում: Իսկ գուցե ինչ-որ մեկը մեկնաբանե՞լ է իմ նկարը Instagram-ում»:  Սա ստիպում է, որպեսզի հիդրոկորտիզոն արտադրվի, որի արդյունքում մենք անհանգստանում ենք: Մենք վերցնում ենք հեռախոսը, որպեսզի իջեցնենք անհանգստության մակարդակը:

Սիրարփի Աղաբաբյան

Ապօրինի պահվող զենք-զինամթերք հանձնելու դեպքեր՝ Մարտունու համայնքային ոստիկանների բացատրական աշխատանքի արդյունքում Հայաստանը որևէ երկրի, այդ թվում ադրբեջանական քաղաքացիական օդանավերի համար, ՀՀ օդային տարածքի օգտագործման որևէ արգելք չի սահմանել․ Քաղավիացիայի կոմիտե «Խելացի սահմաններից» մինչև ուժեղ դիվանագիտություն. Հայաստանում ներկայացրել են ուժեղ խաղաղության ծրագիրըԱՄՆ-ի և Իսրայելի կողմից Իրանի դեմ ռազմական արկածախնդրության ավարտի նշաններ դեռևս չկան․ Շոյգու Անվտանգային ծրագրերով և մեր ազգի ամբողջ պոտենցիալը համախմբելով՝ Սամվել Կարապետյանի առաջնորդությամբ ունենալու ենք տեղ արևի տակ. Նարեկ ԿարապետյանՆարեկ Կարապետյանը ներկայացրեց, թե ինչպիսին կլինի բանակը իրենց հաղթանակի դեպքումԱրշակ արքեպիսկոպոսի գործով դատավորը բացարկ հայտնեց Իտալիայում հայտնաբերվել է մարդու մոտ թռչնի գրիպի H9N2 վիրուսի առաջին դեպքը Եվրոպայում Կիմիխ. Գերմանիան ԱԱ-2026-ի գլխավոր ֆավորիտներից չէ Արթուր Ավանեսյանը ջանք չխնայեց Հայաստանի համար, հիմա նա պատրաստ է հաջորդ պայքարին՝ անվտանգություն ապահովելու համար. Նարեկ ԿարապետյանՀրդեհ` Գյումրիում․ տուժածներ չկան Իսրայելը հրապարակել է ԱՄՆ-ի՝ Իրանի հարցով խաղաղության ծրագրի 15 կետերը «Ուժեղ խաղաղության» միջազգային համաժողով՝ հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանի նախաձեռնությամբԹիվ 27 դպրոցում անչափահասը հայհոյել է, վիճաբանել պահակի հետ և հարվածել նրան․ վերջինը հիվանդանոցում է Իրանը հրթիռային հարված է հասցրել Դիմոնային․ Pars Today Թեհրանում հարձակման հետևանքով՝ դպրոց է վնասվելԻրանը չի ընդունում հրադադարը «Հրապարակ». Փաշինյանն ու նրա կառավարությունը ընդդիմությունից գաղափարներ են գողանումՊակիստանն Իրանին փոխանցել է ԱՄՆ առաջարկը, Թուրքիան նույնպես կարող է հյուրընկալել բանակցությունները․ Reuters Երևանում ամուսինները բնակարանի խոհանոցի պատուհանից ուսանողի են դուրս նետել ու uպանել․ բացահայտումՄասիսում 75-ամյա տղամարդը դանшկահարել է նախկին կնոջըՀայաստանը նոր քաղաքական մշակույթի կարիք ունի․ Արմեն ՄանվելյանՍպասվում է ձյուն Ով ընտրում է այս իշխանությանը, շնորհակալություն է հայտնում Ալիևին. Գեներալ Կարապետյան Ստորագրեցինք հուշագիր հոլանդական Dyami անվտանգության հետախուզական ընկերության և հունական DRCS-ի հետ. մենք փոփոխություններ ենք բերելու. «Ուժեղ Հայաստան»«Ուժեղ խաղաղության» միջազգային համաժողով՝ հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանի նախաձեռնությամբ. ՈւղիղՓաշինյանը նոր շոուներ է պատրաստում ընտրություններից առաջ Սահմանադրական դատարանը ամբողջությամբ անցավ Փաշինյանի վերահսկողության ներքո Փաշինյանին օգնելու համար հաղթահարել են Հունգարիայի դիմադրությունը Մահացած զինծառայող 19-ամյա Վարդանը Աբովյանից էր Մեր պետության քարտեզը հենց դուք եք անարգում՝ այն դարձնելով ձեզ համար քարոզչական գործիք. Էդմոն ՄարուքյանՍտոմատոլոգիական ծառայություններն ու բուհական կրթությունը պետք է լինեն անվճար․ Հրայր Կամենդատյան.Հայազգի ռեժիսորի ֆիլմը դարձել է «Նիկա» մրցանակի դափնեկիրՄենք կորցնելու ենք մեր երկիրը Նիկոլի պատճառով. Վահե ԴարբինյանԻրանի դեմ Ամերիկայի և Իսրայելի կողմից սանձազերծված պատերազմը անխուսափելիորեն ավարտվելու է Իրանի լիակատար հաղթանակով. Խաչիկ ԱսրյանՖասթ Բանկը տեղաբաշխում է 12 միլիարդ ՀՀ դրամի կորպորատիվ պարտատոմսերԲազմազավակ հայրը փորձել է այրել կնոջը և հինգ երեխաներինC360 քարտեր. Մի քանի քարտ՝ մեկ գնովՌուսաստանը բաց է Ուկրաինայի շուրջ բանակցությունների համար. Պեսկով Հայաստանում գործում է դեղերի թանկացման մաֆիա. Հրայր ԿամենդատյանՌոբերտ Քոչարյանի գրասենյակի արձագանքը՝ Նիկոլ Փաշինյանին Հայաքվեի սոցիալական ծրագրի չորս հիմնասյունները. Հրայր ԿամենդատյանԻրազեկում․ փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներ Ազգային ժողովում միաձայն վավերացվել է ԵԱՏՄ-ի և Մոնղոլիայի միջև ազատ առևտրի համաձայնագիրը Իշխանությունն ընտրել է ժողովրդին ահաբեկելու ճանապարհը․ Աննա ԿոստանյանՄենք ճիշտ էինք, դուք՝ սխալ․ «Հայաստանը ես եմ» նախաձեռնության մերժված առաջարկը դարձավ օրենքի փոփոխություն. Նաիրի Սարգսյան Արցախի վերահայացումն անհերքելի իրավունք է՝ ազգային առաջնահերթություն, և դա փոխելն անհնար է. Աննա ԿոստանյանՆիկո՛լ խեղկատակ, Ապրիլի 24-ին քո վերջն է լինելու, դու պիտի հեռանաս մինչև ընտրութուններ․ Գրիգորյան Տիեզերքում արևային վահանակներն աշխատում են առնվազն 5 անգամ ավելի արդյունավետ Մեր հստակ պահանջը Եվրոպական միությանից՝ իրավունքի գերակայություն և հավասարություն բոլորի համար. Ռոբերտ Ամստերդամ