Քաթարը թանկ է վճարում Իրանի պատճառով

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ 6 Հունիս, 2017 14:07

Հունիսի 4–ի ուշ երեկոյան Բահրեյնի թագավորության արտգործանախարարությունը հանդես եկավ սկանդալային հաղորագրությամբ, որում ասվում էր, թե իր երկիրը խզում է դիվանագիտական հարաբերությունները Քաթարի հետ՝ առաջիկա երկու օրվա ընթացքում ետ կանչելով իր դիվանագետներին Դոհայից և չեղարկելով օդային ու ծովային բոլոր շփումներն այդ երկրի հետ: Շատ չանցած նույն որոշման մասին հայտարարեցին Սաուդյան Արաբիան ու Եգիպտոսը, որոնց արտգործնախարարներն այդ պահին բանակցություններ էին վարում Կահիրեում, ապա նրանց հետևեցին ԱՄԷ–ն, որքան էլ տարօրինակ հնչի՝ Եմենը, իսկ ավելի ուշ՝ Լիբիան:

Բահրեյնն իր քայլը բացատրել է Քաթարի գործողություններով, «որոնք նպատակամղված են Բահրեյնի Թագավորության իրադրության և անվտանգության ապակայունացմանը, ներքին գործերին միջամտելուն, ԶԼՄ–ներում հրահրիչ նյութեր տարածելուն, ահաբեկչության աջակցությանը և Իրանի հետ կապված խմբավորումներին ֆինանսական օգնություն ցուցաբերելուն, ինչը միտված է Բահրեյնում և տարածաշրջանում քաոս առաջացնելուն»: Սաուդյան Արաբիայի ԱԳՆ–ի տարածած հաղորդագրությունն էլ ոչնչով չի տարբերվում Բահրեյնի դիրքորոշումից: Սաուդիներն իրենց որոշումը պայմանավորել են երկրի անվտանգությունը ահաբեկչության և ծայրահեղականության սպառնալիքից զերծ պահելով, իսկ ահա Եգիպտոսում ավելի պերճախոս են գտնվել՝ հականե հանվանե տալով Ալ Քաիդայի, դրա մասնաճյուղը հանդիսացող և Սինայում գազանություններով աչքի ընկնող Մահմեդական եղբայրների և ԴԱԻՇ–ի անունները, որոնց աջակցում է Քաթարը՝ «սպառնալիքի տակ դնելով արաբական երկրների ազգային անվտանգությունն ու պառակտում սերմանելով արաբական հասարակության մեջ»:

Սաուդյան Արաբիայի կողմից գլխավորվող կոալիցիան հայտարարել է նաև Եմենի հուսիթների դեմ համատեղ ռազմական գործողությունից Քաթարի մեկուսացման մասին, ինչը հստակ ապացույց է առ այն, որ Քաթարին ու անձամբ դրա էմիր Թամիմ բին Համադ Ալ Թանիին դժվար ժամանակներ են սպասվում:

Այժմ նա միայնակ «կվայելի» ահաբեկչի դափնիներն այն դեպքում, երբ սաուդիների և Թուրքիայի հետ միասի՛ն էր հովանավորում տարածաշրջանային ահաբեկչությունը, երբ ելնում էր Սիրիայի նախագահ Բաշար ալ–Ասադի դեմ միայն այն պատճառով, որ վերջինս չէր համաձայնում քաթարական գազը Սիրիայի տարածքով դեպի Թուրքիա, այնուհետ՝ Եվրոպա արտահանել, և երբ ջանում էր Ծոցի երկրների ու Թուրքիայի հետ մեկտեղ Իրանին դուրս շպրտել տարածաշրջանից՝ ճնշելով նաև տեղի շիաներին:

Բայց ինչո՞ւ Քաթարը և ինչո՞ւ հիմա՝ կհարցնեք: Հավանաբար, հատկապես ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի այցելությունից հետո, Քաթարը չի կարողացել բավարարել իր ամբիցիաները և գիտակցելով, որ ընդամենը գործիք է եղել Ծոցի մյուս բռնապետների համար, ջանացել է կարգավորել հարաբերություններն Իրանի հետ: Համենայն դեպս, Դեմոկրատիայի նեոկոնսերվատիվ հիմնադրամի ղեկավարներից Դավիդ Վայնբերգն The Times of Israel–ում սունիական երկրների արձագանքը պայմանավորել էր Քաթար–Իրան՝ վերջին շրջանի երկխոսությամբ, ինչն իսկապես հավատ է ներշնչում: Ըստ Վայնբերգի՝ եթե Սաուդյան Արաբիան ուշանար, Ծոցի երկրներում և Թուրքիայում միլիարդավոր դոլարների ներդրումներ արած նավթառատ Քաթարը առնվազն Էր–Ռիադից առավել անկախ քաղաքականություն վարող Օմանի և Քուվեյթի նմանությամբ լոյալ կդառնար Իրանի նկատմամբ, եթե չխոսենք բարեկամության մասին: Վերջին առումով հիշատակվում է հատկապես Քաթարի ԱԳնախարար, շեյխ Մուհամմեդ բեն Աբդել Ռահման Ալ Թանին, որը ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի այցելության ժամանակ խոսել էր ոչ թե հակաիրանական գծի խստացման, այլ դրա վերացման մասին՝ հայտարարելով, թե «իր երկիրը հավատում է, որ Իրանի հետ պետք է և կարելի է դրական հարաբերություններ պահպանել՝ հիմնված բարիդրացիության և միմյանց ներքին գործերին չմիջամտելու դիրքորոշման վրա»:

Եվ, խնդրեմ, արձագանքը չի ուշացել, ինչին էլ, իր հերթին, նավթի համաշխարհային շուկան է արձագանքել: Երեկ առավոտյան Brent ապրանքանիշի օգոստոսյան ֆյուչերսների գինն աճեց 1,42 %–ով՝ հասնելով բարելի դիմաց 50,66 դոլարի, իսկ WTI ապրանքանիշի հուլիսյան ֆյուչերսների գինն աճեց 1,43%–ով՝ հասնելով բարելի համար 48,34 դոլարի: Ինչպես ասում են՝ սպասենք նոր զարգացումների: