Երևան, 08.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Անհետացող արժեքներ. Հայաստանի հնագույն մայրաքաղաք Անին, որը կարող էր դառնալ աշխարհի 8-րդ հրաշալիքը

ԼԱՅՖ

Քաղաք-ուրվական Անին. Հայաստանի հնագույն մայրաքաղաքը

kulturologia.ru-ն հոդված է պատրաստել Հայաստանի մայրաքաղաք Անիի մասին, որը այսօր գտնվում է Թուրքիայի տարածքում: Նշվում է, որ այն կարող էր համարվել աշխարհի 8-րդ հրաշալիքն ու համեմատվել Հորդանանի Պետրայի ու Եգիպտոսի բուրգերի հետ: Սակայն Թուրքիայի կառավարության անտեսման հետևանքով 2010թ. Անին Համաշխարհային ժառանգության հիմնադրամը ներառեց «Կործանման եզրին գտնվող հուշարձանների» ցանկում:

Սակայն անգամ հուշարձանների ողբալի վիճակը չի նվազեցնում դրա վաղեմի փառքը, գրում է Past.am-ը` հղում անելով kulturologia.ru-ին:

Свидетельства былого величия.

Հնագույն փառքի վկայությունը

Անին գտնվում է ժամանակակից Թուրքիայի տարածքում՝ Ախուրյան գետի ափին: Հիմնադրվել է 961 թվականին հայոց արքա Աշոտ 3-րդ Բագրատունու կողմից: Անին եղել է Բագրատունյաց Հայաստանի մայրաքաղաքը և իր զարգացման գագաթնակետում մրցակից է եղել այնպիսի քաղաքների հետ, ինչպիսիք եղել են Կոստանդնուպոլիսը, Բաղդադը, Կահիրեն և այլն: 11-րդ դարում Անիի բնակչությունը կազմել է ավելի քան 100 հազար մարդ: Քաղաքն իր մեծության և գեղեցկության շնորհիվ հայտնի է եղել նաև «40 դարպասների քաղաք» և «Հազար ու մի եկեղեցիների քաղաք» անուններով:

Главный собор.

Ани - город сорока ворот.

 

Անիի գլխավոր տաճարը

Поврежденные фрески в церкви Святого Григория.

 

«Սուրբ Գրիգոր» եկեղեցու վնասված որմնանկարները

Քաղաքի հիմնադիրը այն կառուցել էր առևտրային ճանապարհների խաչմերուկին, ինչը նպաստում էր քաղաքի սրընթաց զարգացմանը: Սակայն 100 տարի անց Անին գրավեցին բյուզանդացիները, հետո սելջուկները , ու քաղաքը սկսեց անկում ապրել: Հետո քաղաքը նվաճեցին մոնղոլները:

Культовое здание.

 

Կուլտային շինություն

Руины Ани.

 

Անիի ավերակները

 Церковь Святого Григория.

 

«Սուրբ Գրիգոր» եկեղեցին

Սակայն դա դեռ դժբախտության վերջը չէր: 1319 թվականին ուժեղ երկրաշարժ տեղի ունեցավ, հետո քաղաքը գրոհեց Թամերլանը: Քաղաքն այդպես էլ չկարողացավ վերագնել երբեմնի շքեղ անցյալը, սակայն երբ ապրում էին հայերն այդտեղ, տաճարներն ու եկեղեցիները արժանապատիվ տեսք ունեին:

Сегодня этот собор пытаются спасти от дальнейшего разрушения.

 

Այսօր այս տաճարը փորձում են փրկել հետագա ավերումից

Все, что осталось от древнего моста.

 

Այն, ինչ մնացել է հնագույն կամրջից

Разрушенная церковь Святого Спасителя в древнем городе Ани.

 

«Փրկչի» ավերված եկեղեցին հնագույն Անիում

Место, где замерла история.

Фрески, которые можно разглядывать бесконечно.

 Внутри собора Ани, 4 июня 2013. Строительство началось в 989 году и было завершено в период между 1001—1010 годами. Строение рухнуло во время землетрясения в 1319 году.

Место, где ощущаешь величие.

ускользающая древность.

Печать тысячелетий.

Внутри храма.

Остатки городской стены.

И ещё одно ворота.

Руины церкви Святого Григория.

Фрески представляют особый интерес для исследователей.

Руины города Ани.

Всё, что осталось от городских укреплений.

 Замок на вершине горы около реки Ахурян, 4 июня 2013.

 

Հայերը Անիից վերջնականապես հեռացան 1921թ. Կարսի պայմանագրից հետո ու երբ հայերը Ցեղասպանության հետևանքով փախան Թուրքիայից: Վայր, որտեղ կանգ է առել պատմությունը Որմնանկարներ, որոնց կարելի է անվերջ նայել:

 

Կյանքից հեռացել է Ղուկաս Գուլինյանը Ներկայացվել է Հայաստանի՝ ԱԲ ենթակառուցվածքների զարգացման տեսլականը Բացասական հետևանքները շղթայական կապով անդրադառնալու են բոլորի վրա. ի՞նչ կկատարվի, եթե.... «Փաստ»Գրոսին շնորհակալություն է հայտնել ՌԴ-ին և Ուկրաինային Զապորոժիեի ԱԷԿ-ի վերանորոգման ժամանակ հրադադարի համար Ի՞նչն է խանգարում հրապարակել նահատակների ու անհետ կորածների ցանկը՝ անուն առ անուն. «Փաստ»Հայ-վրացական սահման. ինչպե՞ս սահմանային և մաքսային ծառայությունները «հանձնեցին» ամառային պիկ սեզոնի քննությունը. «Փաստ»Պետական բյուջեից սնվող, բայց քաղաքականապես «անհետացած» ուժերի ֆենոմենը. «Փաստ»Ռուսաստանը կարող է անցնել առավելագույն չոր, կոշտ քաղաքականության. «Փաստ»Սեպտեմբերի 8-ին և 9-ին Երևանի և մարզերի հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելուԻսրայելի անվտանգության կաբինետը քննարկել է Իրանի շուրջ ստեղծված իրավիճակըՀոբարձի գյուղում հրազենային միջադեպի հետևանքով 30-ամյա տղամարդ է վիրավորվելԵԱԶԲ․ Հայաստանում գնաճը օգոստոսին կազմել է 4,4%Հեղափոխականների իշխանությունը շուտով չի կարողանալու վճարել ռեպրեսիվ ապարատի աշխատավարձերը. Հրայր ԿամենդատյանՀայկական նոր դիվանագիտության դեմքը․ կեղտոտ կոշիկներ, ճմռթված կոստյում. Հրայր ԿամենդատյանՄիլիոնների փոխհատուցման պահանջ ԵՊՀ-ին. ընդդիմադիր հայացքներով դասախոսը շահել է դատարանումԱդրբեջանը կա և հավերժ լինելու է մեզ թշնամի պետություն. պետք է սա միշտ հիշել. Արմեն ՄանվելյանԹբիլիսիի տրամվայի գիծը կկառուցի թուրքական «EYE» ընկերությունըՈւգոչուկվու Իվուն պատրաստ կլինի սեպտեմբերյան հավաքինՀայկ Մելիքյանը Կատովիցեում բացեց 5-րդ Հայկական մշակույթի փառատոնըԱդրբեջանը սկսել է Սոթքի ոսկու հանքում պայթեցման աշխատանքներԿասեցվել է հանրային սննդի օբյեկտի արտադրական գործունեությունըՈւիթքոֆը հայտարարել է Մոսկվայում և Կիևում բանակցություններից հետո գրանցված առաջընթացի մասինԱնկախության 35-ամյակին նվիրված տոնական միջոցառումներ Երևանում և մարզերումՀրշեջ-փրկարարները մարել են «Երևանյան» լճին հարակից ձորում բռնկված հրդեհըՆիկոլիզմը միայն Նիկոլին աջակցելը չէ. Նիկոլիզմը մտածողություն է. Հենրիխ ԴանիելյանԹուրքիան ու Ադրբեջանը համատեղ ռազմածովային ԱԹՍ-ների արտադրություն են սկսումԵրևան-Երասխ ավտոճանապարհին «Opel»-ը վրաերթի է ենթարկել 75-ամյա հեծանվորդին․ վերջինս տեղում մահացել էԱրամե Մինասյանը տեղափոխվեց իսպանական Ռեալ ՄուրսիաՄասիսի «Եդեմ» հիվանդանոցում 69-ամյա կին է անզգայացման պայմաններում կյանքից հեռացել, 5 անձ ձերբակալվել էՄանկապարտեզում դայակը վնասվածք է պատճառե՞լ երեխային․ 2 ամիս անց նորություն կա՞Երևանում «KamAZ»-ը բախվել է ծառերին, ապա կոտրել գազատար խողովակի երկաթե հենասյուներըԱրամ Վարդևանյանն ընդունել է Հայաստանում Շվեյցարիայի դեսպանին«Համահայկական Ճակատ» կուսակցության համար 5 հերթական համագումարը Ադրբեջանի հետ միակողմանի սահմանազատման արդյունքում տուժելու են բոլոր քաղաքացիները. Ավետիք Չալաբյան Լիբանանցի լրագրողը և օպերատորը վիրավորվել են Իսրայելի հարվածից ուղիղ հեռարձակման ժամանակ Ադրբեջանը կա և հավերժ լինելու է մեզ թշնամի պետություն. պետք է սա միշտ հիշել. Արմեն Մանվելյան Գազ չի լինի սեպտեմբերի 8-ին 11:00-ից մինչև 13:00-ն Ոստիկանությունում քաղաքացուն խոշտանգել են, որ խոստովանական ցուցմունք կորզեն․ փաստաբան Հանքից մինչև բարձր տեխնոլոգիական արտադրություն․ ինչու է ԶՊՄԿ-ի համար մարդկային կապիտալը դառնում զարգացման առանցքԿասեցվել է հանրային սննդի օբյեկտի արտադրական գործունեությունը Իշխանության վարած քաղաքականության արդյունքում Հայաստանը այսօր կախման մեջ է գտնվում. Ցոլակ ԱկոպյանՀայ ժողովրդի մեծ մասը մանդատ չի տվել Փաշինյանին և իր քաղաքական թիմին. Աննա Կոստանյան Շունը փլատակների տակից փրկել է զինվորի կյանքըԱՄՆ-ի uպառնալիքները՝ hարվածելու Իրանի բոլոր նավթային լցանավերին, պատիվ չեն բերում գերտերությանը. Բաղայի Հարություն Հարությունյան. «Իշխանությունը ԵՄ անդամակցության հայտ ներկայացնելու մտադրություն չունի, իսկ օրենքն ընդունել է՝ հանրաքվեն կանխելու համար»Քաղաքականությամբ զբաղվելու համար պետք է զբաղվել գիտությամբ, պետք է ուսումնասիրել քաղաքական միտքը. Մհեր ԱվետիսյանՏղան վարակվել է ուղեղը ուտող ամեոբայով լճում լողալուց հետոԿարո՞ղ ենք արդյոք ինքներս ապահովել մեր հացի պահանջարկը Փաշինյանի սուտը բացահայտված է. Ուժեղ Հայաստան Եղանակային առումով ունենալու ենք շատ հաճելի շաբաթ․ Գագիկ Սուրենյան (Տեսանյութ)