Երևան, 08.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հայ գյուտարարների կողմից արված հայտնագործություններ, որոնք փոխել են աշխարհը

ԼԱՅՖ

Blog.1in.am-ը գրում է.

Պատմության ամենատարբեր ժամանակաշրջաններում, աշխարհի տարբեր մայրցամաքներին հայերը նվաճում ու գրավում էին աշխարհը: Ահա հայ գյուտարարների կողմից արված մի քանի հայտնագործություն, որոնք փոխել են աշխարհը:

 1  Հովհաննես ԱդամյանԻնժեներ-էլեկտրիկ, գունավոր հեռուստատեսության ու ռադիոֆոտոտելեգրաֆիայի հայտնագործողներից մեկը (1924-1925թթ), ավելի քան 20 գյուտերի հեղինակ:

 2  Ալեքս Մանուկյան: Ամերիկացի բիզնեսմեն, տեխնոլոգ, բարեգործ, Հայկական ընդհանուր բարեգործական միության նախագահ: 1954թ.ին հայտագործեց ջրի միալծակ ծորակը:

 3  Քրիստոֆեր Տեր-Սերոբյան: Հայտնագործել է ամերիկյան դոլարի կանաչ գույնը, որը հնարավոր չէ կեղծել (1854թ.):

 4  Արտեմ (Անուշավան) Միկոյան: Աշխարհահռչակ ավիակոնստրուկտոր, ինժիներատեխնիկական ծառայության գեներալ-գնդապետ, Միգ-1, Միգ-3 ռազմական ինքնաթիռների գյուտարար, Միգ-19 գերձայնային կործանիչի, Միգ-21-ի, Միգ 23-ի հեղինակը (1940-1942թթ.):

 5  Արտաշես Այկանյան: Գիտնական, ճկուն ձողիկների հեղինակ, գդալ-ձողիկների, մեքենաների ապակիների կապույտ արևապաշտպան շերտի, սննդամթերքի պահպանման համար նախատեսված պլաստիկ տարրաների, Կոկա-կոլայի պլաստիկ շշերի արտադրության մեքենաների հեղինակ:

 6  Ռոզա և Սարքիս Կոլոմբոսյան: ԱՄՆ-ում յոգուրտի առաջին արտադրամասի հիմնադիրներները (1929թ.):

 7  Անդրանիկ Իոսիֆյան: Սովետական Միության մեծագույն գիտնականներից մեկն էլեկտրատեխնիկայի ոլորտում, էլեկտրոմեխանիկայի սովետական դպրոցի հիմնադիրը, հրթիռակառուցման և տիեզերագնացության հիմնադիրներից մեկը: «Մետեոր» առաջին եղանակային արբանյակի գյուտարարը (1966թ.):

 8  Էդ ԻսկենդերյանՄրցավազքի մեքենայի հիդրավլիկ լիսեռի հեղինակ:

 9  Գաբրիել ՂազանչյանՀայտնագործել է մազերը չորացնելու սարքը (1908թ.), որը ծառայել է որպես ժամանակակից ֆենի նախատիպ:

 10  Բագրատ Հովհաննիսյան: Աստղագիտական գործիքների ստեղծող: Նա համարվում է ժամանակի ամենախոշոր աստղադիտակի՝ ԲՏԱ-ի (Մոլորակի Աչք) հեղինակը մինչև 1993թ.: Նա նաև հանդիսանում է մի շարք նոր օրիգինալ աստղագիտական գործիքների հեղինակ: Հովհաննիսյանի անունով է անվանվել «2450 Ioannisiani» մոլորակը:

 11  Ավետիս Զիլճյան: 1929թ.ին Զիլճյանը հիմնեց ԱՄՆ-ում ծնծղաների առաջին գործարանը «Zildjian Cymbal Co»: Նրա նոր հայտնագործություններից են «Paper Thin Crash», «Ride», «Splash», «HiHat», «Sizzle» ծնծղաները: Ավետիսը Կոնստանդնուպոլսի հայ ալքիմիկոսի ընտանիքից է սերում, ով ստեղծել թր երաժշտական գործիքի ստեղծման համար այնպիսի խառնուրդ, որը յուրահատուկ հնչողություն էր ապահովում դրանց համար և որն օգտագործվում էր արքայական տոնակատարությունների ժամանակ և Օսմանյան կայսրությունում:

 12  Օսկար Բենկեր (Ասատուր Սարաֆյան): Մեքենայի «ավտոմատ փոխանցման տուփի հայրը», անասեղ ներարկիչի հեղինակ, վառելիքի պոմպերի, մեքենայի վառելիքի չափիչի հեղինակ, Սիկորսկու ուղղաթիռների կառավարման հիմնական էլեմենտների հեղինալ (60-ական թթ.):

 13  Ռուբեն Էկսերջյան: հայտնագործել է զենիթային թնդանոթները, որոնք օգտագործում էին ԱՄՆ-ի ռազմական ուժերը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ:  

«Իրականում ոչ թե «պետականացում» է կատարում, այլ ընդամենը սեփականության վերաբաշխում». «Փաստ»Եկեղեցին քեֆատեղի էլ կդարձնեն, խորանն էլ միտինգատեղիի հետ կխառնեն. «Փաստ» Սուրեն Պապիկյանը ստուգայցեր է կատարել ՊՆ մի շարք ուսումնական զորամասեր և կենտրոններ Կյանքից հեռացել է Ղուկաս Գուլինյանը Ներկայացվել է Հայաստանի՝ ԱԲ ենթակառուցվածքների զարգացման տեսլականը Բացասական հետևանքները շղթայական կապով անդրադառնալու են բոլորի վրա. ի՞նչ կկատարվի, եթե.... «Փաստ»Գրոսին շնորհակալություն է հայտնել ՌԴ-ին և Ուկրաինային Զապորոժիեի ԱԷԿ-ի վերանորոգման ժամանակ հրադադարի համար Ի՞նչն է խանգարում հրապարակել նահատակների ու անհետ կորածների ցանկը՝ անուն առ անուն. «Փաստ»Հայ-վրացական սահման. ինչպե՞ս սահմանային և մաքսային ծառայությունները «հանձնեցին» ամառային պիկ սեզոնի քննությունը. «Փաստ»Պետական բյուջեից սնվող, բայց քաղաքականապես «անհետացած» ուժերի ֆենոմենը. «Փաստ»Ռուսաստանը կարող է անցնել առավելագույն չոր, կոշտ քաղաքականության. «Փաստ»Սեպտեմբերի 8-ին և 9-ին Երևանի և մարզերի հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելուԻսրայելի անվտանգության կաբինետը քննարկել է Իրանի շուրջ ստեղծված իրավիճակըՀոբարձի գյուղում հրազենային միջադեպի հետևանքով 30-ամյա տղամարդ է վիրավորվելԵԱԶԲ․ Հայաստանում գնաճը օգոստոսին կազմել է 4,4%Հեղափոխականների իշխանությունը շուտով չի կարողանալու վճարել ռեպրեսիվ ապարատի աշխատավարձերը. Հրայր ԿամենդատյանՀայկական նոր դիվանագիտության դեմքը․ կեղտոտ կոշիկներ, ճմռթված կոստյում. Հրայր ԿամենդատյանՄիլիոնների փոխհատուցման պահանջ ԵՊՀ-ին. ընդդիմադիր հայացքներով դասախոսը շահել է դատարանումԱդրբեջանը կա և հավերժ լինելու է մեզ թշնամի պետություն. պետք է սա միշտ հիշել. Արմեն ՄանվելյանԹբիլիսիի տրամվայի գիծը կկառուցի թուրքական «EYE» ընկերությունըՈւգոչուկվու Իվուն պատրաստ կլինի սեպտեմբերյան հավաքինՀայկ Մելիքյանը Կատովիցեում բացեց 5-րդ Հայկական մշակույթի փառատոնըԱդրբեջանը սկսել է Սոթքի ոսկու հանքում պայթեցման աշխատանքներԿասեցվել է հանրային սննդի օբյեկտի արտադրական գործունեությունըՈւիթքոֆը հայտարարել է Մոսկվայում և Կիևում բանակցություններից հետո գրանցված առաջընթացի մասինԱնկախության 35-ամյակին նվիրված տոնական միջոցառումներ Երևանում և մարզերումՀրշեջ-փրկարարները մարել են «Երևանյան» լճին հարակից ձորում բռնկված հրդեհըՆիկոլիզմը միայն Նիկոլին աջակցելը չէ. Նիկոլիզմը մտածողություն է. Հենրիխ ԴանիելյանԹուրքիան ու Ադրբեջանը համատեղ ռազմածովային ԱԹՍ-ների արտադրություն են սկսումԵրևան-Երասխ ավտոճանապարհին «Opel»-ը վրաերթի է ենթարկել 75-ամյա հեծանվորդին․ վերջինս տեղում մահացել էԱրամե Մինասյանը տեղափոխվեց իսպանական Ռեալ ՄուրսիաՄասիսի «Եդեմ» հիվանդանոցում 69-ամյա կին է անզգայացման պայմաններում կյանքից հեռացել, 5 անձ ձերբակալվել էՄանկապարտեզում դայակը վնասվածք է պատճառե՞լ երեխային․ 2 ամիս անց նորություն կա՞Երևանում «KamAZ»-ը բախվել է ծառերին, ապա կոտրել գազատար խողովակի երկաթե հենասյուներըԱրամ Վարդևանյանն ընդունել է Հայաստանում Շվեյցարիայի դեսպանին«Համահայկական Ճակատ» կուսակցության համար 5 հերթական համագումարը Ադրբեջանի հետ միակողմանի սահմանազատման արդյունքում տուժելու են բոլոր քաղաքացիները. Ավետիք Չալաբյան Լիբանանցի լրագրողը և օպերատորը վիրավորվել են Իսրայելի հարվածից ուղիղ հեռարձակման ժամանակ Ադրբեջանը կա և հավերժ լինելու է մեզ թշնամի պետություն. պետք է սա միշտ հիշել. Արմեն Մանվելյան Գազ չի լինի սեպտեմբերի 8-ին 11:00-ից մինչև 13:00-ն Ոստիկանությունում քաղաքացուն խոշտանգել են, որ խոստովանական ցուցմունք կորզեն․ փաստաբան Հանքից մինչև բարձր տեխնոլոգիական արտադրություն․ ինչու է ԶՊՄԿ-ի համար մարդկային կապիտալը դառնում զարգացման առանցքԿասեցվել է հանրային սննդի օբյեկտի արտադրական գործունեությունը Իշխանության վարած քաղաքականության արդյունքում Հայաստանը այսօր կախման մեջ է գտնվում. Ցոլակ ԱկոպյանՀայ ժողովրդի մեծ մասը մանդատ չի տվել Փաշինյանին և իր քաղաքական թիմին. Աննա Կոստանյան Շունը փլատակների տակից փրկել է զինվորի կյանքըԱՄՆ-ի uպառնալիքները՝ hարվածելու Իրանի բոլոր նավթային լցանավերին, պատիվ չեն բերում գերտերությանը. Բաղայի Հարություն Հարությունյան. «Իշխանությունը ԵՄ անդամակցության հայտ ներկայացնելու մտադրություն չունի, իսկ օրենքն ընդունել է՝ հանրաքվեն կանխելու համար»Քաղաքականությամբ զբաղվելու համար պետք է զբաղվել գիտությամբ, պետք է ուսումնասիրել քաղաքական միտքը. Մհեր ԱվետիսյանՏղան վարակվել է ուղեղը ուտող ամեոբայով լճում լողալուց հետո