Երևան, 24.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Համաշխարհային կառավարման կարևորագույն լծակը կարող է մի ձեռքից անցնել մյուսը. «Փաստ»

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Մեր հյուրն է Ղարաբաղ կոմիտեի նախկին անդամ Աշոտ Մանուչարյանը

– Պարոն Մանուչարյան, այս ընտրություններով մեր երկիրն ո՞ւր կարող է գնալ:

– Երկու պլանավորում կա` կապված ընտրությունների հետ: Մեկն այն է, ինչ մեզնից դուրս է, ինչ մեզ հրամցվել է 30 տարի առաջ, երբ կանգնած էինք քաղաքակրթական ընտրության առջև: Մեզ մեր արևմուտքի «բարեկամներն» առաջարկեցին ներկա մոդելն ու ասացին, որ այն շատ արդյունավետ համակարգ է: Մեր այդ` «խորհրդատուներն» ասացին, որ այսպես է պետք կառուցենք երկիրը: Եվ մենք մտանք ընտրությունների գործընթացի մեջ, ձևավորեցինք բազմակուսակցական համակարգ և այլն, և այլն:

Արդյունքում այսօր ունենք մի իրավիճակ, երբ 25 տարի է մենք ընտրում ենք այն ուժին, որին ամենից շատ ատում ենք: Սերժ Սարգսյանը հիմա ի՞նչ է ասում մեզ: Ասում է` հաղթելու է «Հանրապետական» կուսակցությունը: Եվ բոլորս էլ գիտենք, որ այդպես է լինելու: Որովհետև ամենից շատ ժողովուրդն ատում է «Հանրապետական» կուսակցությանը:

Եվ ամենակարևորը` եվրոպական նույն կառույցները, որ մեզ հրամցրել են այս համակարգը, գրանցում են, որ, իրոք, մեր ժողովուրդն այնքան աննորմալ է, որ 25 տարի ընտրում է ամենաատելիներին, որոնք անդադար կողոպտում են երկիրը:

– Ասում եք` 30 տարի առաջ մեզ հրամցրեցին այս համակարգը: Իսկ մենք այլ տարբերակ ունեի՞նք, կարո՞ղ էինք այլ ուղղությամբ գնալ:

– Անկասկած, կարող էինք: Մենք մեր կառավարման համակարգը ձևավորել էինք դեռևս 1988–1990 թվականներին, երբ կար կազմակերպված ժողովուրդ: Այդ համակարգն ապահովում էր երկրի անկախությունը, նրա արդյունավետ կառավարումը և ժողովրդի մասնակցությունն այդ կառավարմանը: Որևէ մարդ դուրս չէր մնում երկրի կառավարումից: Բոլորը մասնակցում էին իրենց կոմպետենտության, իրենց հնարավորությունների շրջանակներում:

Ամենակարևորը` հասկանում էին երկրի զարգացման ընդհանուր ուղղությունը որն է, կողմնակից էին դրան և իրականացնում էին այն: Սա շատ կարևոր վիճակ է, և այն, ըստ էության, պատմության ապագան է:

Այսօր մարդկությունը այս հարցերն է դնում իր առջև և փորձում է անցնել կառավարման նոր համակարգի: Այս մասին մարդիկ արդեն խոսում են ամենուր` Եվրոպայում, Ամերիկայում, այլուր: Ընդգծում են, որ գործող համակարգն անընդունելի համակարգ է և նրա համար է, որպեսզի մանիպուլյացնեն մարդկանց` ժողովուրդներին և պահպանեն գոյություն ունեցող աշխարհակարգը: Երբ աշխարհի ողջ հարստությունը և իշխանությունը կուտակվում է մեկ կետում, իսկ ժողովուրդները կողոպտվում ու շահագործվում են:

– Իսկ այդ մոդելն ինչպե՞ս կարելի է կոչել, որը ձեր ասելով կարող էինք ունենալ 1988–ին: Անուն ունի՞ այն:

– Աշխարհի կառավարող շրջանակները, որոնք տպում են գրքեր, նկարահանում են ֆիլմեր, ղեկավարում են ինֆորմացիոն համակարգերը և այլն և այլն, չէին կարող թույլ տալ, որ այն անուն ունենար: Բայց եթե մենք ցանկանանք, կարող ենք կոչել այսպես` ժողովրդի կառավարում:

Իսկ որ ասում են ժողովրդավարություն, կեղծիք է. այն պատրանք է ստեղծում, որ իբր թե ժողովուրդը մասնակից է երկրի ղեկավարմանը:

– Իսկ ձեր նշած համակարգի պարագայում իշխանություններն ինչպե՞ս պետք է ձևավորվեին` ո՞չ ընտրություններով:

– 1988–1990 թվականներին իշխանությունն իրականում ձևավորվում էր: Եվ տեսնում էինք, թե ինչպես: Ի հայտ, բեմահարթակ էին գալիս այս կամ այն բնագավառից, այս կամ այն ուղղությանը հարող համապատասխան կարողություններ, գիտելիքներ, մասնագիտական որակներ ունեցող մարդիկ: Դեռ խորհրդային ժամանակներում կային աշխատավորական կոլեկտիվների խորհուրդներ: Ամեն մի գործարան, բացի տնօրինությունից, ուներ այսպիսի խորհուրդ, որը կազմված էր լավագույն մասնագետներից` լավագույն բանվորներից, ինժեներներից: Այս խորհուրդների ղեկավարները այն թվերին ժողովրդական շարժման կողմից հրավիրված էին որպես երկրի տնտեսության կառավարող մարմիններից մեկը: 

Այսինքն` երկրի զարգացման ստրատեգիան և վերահսկողությունն իրականացվում էր այսպիսի ժողովրդական մարմինների միջոցով: Իսկ այն ադմինիստրացիան, որ այսօր գոյություն ունի, զուտ կատարող է:

– Դոնալդ Թրամփի ընտրությունն ի՞նչ ցույց տվեց, որ իրո՞ք փլուզվում է երկրների կառավարման ժողովրդավարական, ձեր ասած` ախտավոր, համակարգը:

– Առայժմ աշխարհը բուռն բախումների մեջ է: Թրամփի ընտրությունը ցույց տվեց, որ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներն այսօրվա համաշխարհային կարգի իրականացման թիվ մեկ գործիքն են: Մյուսներն առավել ենթակա են նրան:

Եվ` մեկ էլ այս երկրում կատարվում է մի բան, երբ մի շրջանակ վերցնում է իշխանության կարևորագույն լծակը և փորձում է նրանով այլ ուղղությամբ տանել թե Միացյալ Նահանգները, շատ առումներով` թե նաև մարդկությանը: Քանզի Միացյալ Նահանգներն աշխարհի ամենաազդեցիկ երկիրն է: 

Բայց կհաջողվի՞ այն, թե` ոչ, ցույց կտա ապագան: Որովհետև աշխարհով մեկ հուժկու բախումներ են տեղի ուենում: Տեսնում են ցույցեր, երթեր, գործողություններ` կապված Միացյալ Նահանգների հետ, սկսած Ավստրալիայից ավարտված Լատինական Ամերիկայով, Եվրոպայով, Աֆրիկայով: Որովհետև շատ կարևոր բան է տեղի ունենում. համաշխարհային կառավարման կարևորագույն լծակը կարող է մի ձեռքից անցնել մյուսը:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:

Մոսկվան դեռ որոշում չի կայացել G20-ի գագաթնաժողովին Պուտինի և Թրամփի հանդիպման մասին Երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն կկատարվի Ալեք Մանուկյան փողոցում ԱՄՆ-ն և Չինաստանը համաձայնության են եկել տնտեսական և առևտրային բազմաթիվ հարցերի շուրջ Իրավապահները հայտնաբերել են փեսային վրшերթի ենթարկած աներորդուն «Վեոլիա ջուր» ընկերությունը պարզաբանել է, թե ինչու է ծորակից հոսող ջուրը պղտոր ԹՐԻՓՓ համաձայնագրի սահմանադրական հարցերը մնացին անպատասխան Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության գործընթացում առկա էին համաձայնության հասնելու բոլոր անհրաժեշտ պայմանները. Ուիթքոֆ Մեր երկրում կրթական ցածր մակարդակը լուրջ համակարգային խնդիր է. Ատոմ ՄխիթարյանՌԴ փոխարտգործնախարար Միխայիլ Գալուզինը և Մոսկվայում ՀՀ դեսպան Գուրգեն Արսենյանն ընդգծել են ռուս-հայկական հարաբերությունների հեռանկարները քննարկելու պատրաստակամությունը. ՌԴ ԱԳՆ Իշխանություններն ամեն քայլ ձեռնարկում են Հայաստանը Սփյուռքից առանձնացնելու համար. Արմեն ՄանվելյանԻրանի շրջափակման վերսկսումից ի վեր ԱՄՆ-ի կալանած առևտրային նավերի թիվը հասել է 115-ի Կոնվերս Բանկի դոլարային պարտատոմսերի տեղաբաշխումն ավարտվել էԷրդողանը խոսել է Սև ծովում անվտանգ նավարկության անհրաժեշտության մասին Փաշինյանը խաղաղություն խոստացավ, բայց բերեց պատերազմ և զիջումներ. Սամվել ԿարապետյանՂազախստանում զnրավարժությունների ժամանակ 19 զինծառայnղ ընկել է Կասպից ծովը. կան զnhեր Չինաստանն Իրանին և ԱՄՆ-ին կոչ է արել վերականգնել խաղաղությունը Պարսից ծոցում ԶՊՄԿ-ն՝ «ԲանՈՒԳործ» էքսպոյումՍպասվում է առանց տեղումների եղանակ. ջերմաստիճանը կնվազի 7-9 աստիճանով 74 էջանոց «գլուխգործոց» կամ մարդամեկի կյանքի գլխավոր մատնագիրը. Հրայր Կամենդատյան Վտանգ․ ի՞նչ է կատարվում Հայաստանի դեղերի շուկայումՀՀ ԱԳՄԱ գլխավոր քարտուղարը ՄԱԿ-ում ներկայացրել է Հայաստանի բարեփոխումները Կառավարության անդամները մեր երկիրը տանում են տնտեսական կոլապսի. Արեգ ՍավգուլյանԳիտակից և կարծիք թելադրող դասախոսները վտանգ են ներկայացնում իշխանության համար. Մենուա ՍողոմոնյանՓաշինյանի՝ Մոսկվա կատարելիք այցի ամսաթվերը դեռևս համաձայնեցված չեն, սակայն կա ըմբռնում, որ այն տեղի կունենա մոտ ժամանակներս. Պեսկով Փաշինյանն անհավասարակշիռ դիվանագիտություն վարող գործիչ է, որը պատերազմ է բերում. Սամվել ԿարապետյանԵՄ Խորհուրդը հաստատել է Հայաստանի հետ առևտրի ժամանակավոր ազատականացումը Արտահանողներին և մթերողներին աջակցելու համար կառավարությունը ևս 4,5 մլրդ դրամ հատկացրեց Լոռի Բերդ խոշորացված համայնքի ղեկավար Արայիկ Ներսիսյանի անցած ճանապարհը Ինչպես այս խմիչքը լիկյորից դարձավ... օղի. «Փաստ»ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (24 սեպտեմբերի). Լարված իրավիճակ հայ-ադրբեջանական սահմանագծի հյուսիսարևել յան հատվածում. «Փաստ»Պայթյnւնի հետևանքով պայմանագրային զինծառայnղ է մաhացել Եվրոպայի վերափոխման շտրիխներն ու դրանց «հեռավոր» արձագանքները. «Փաստ»Լավրովի և Ռուբիոյի հանդիպումից հետո ԱՄՆ-ը «լուսավորել» է այն, ինչ իրեն ձեռնտու էր. Զախարովա Կառավարությունը 600 մլն դրամ կտրամադրի «Հրազդան» մարզադաշտի վերանորոգման համար Իրանը խստորեն քննադատել է Կանադայի վարչապետի հայտարարությունները Ucom-ը և FAST-ը միավորում են արհեստական բանականությունն ու կանաչ նորարարությունըԱռևտրի ոլորտի ուշագրավ դինամիկան. ինչի՞ մասին են վկայում թվային անհամամասնությունները. «Փաստ»Արտակարգ դեպք՝ Լոռիում. 2,5-ամյա երեխա է տեղափոխվել հիվանդանոց Իրանի և ԱՄՆ-ի իշխանությունները պետք է կարգավորեն առկա hակամարտությունը և վերականգնեն խաղաղությունը Պարսից ծոցում. Չինաստանի ԱԳՆ Բանակից տարկետման կարգը փոխվում է․ ինչ է պետք իմանալ Հակակոռուպցիոն կոմիտեի ծառայողները 87 մլն դրամ պարգևատրում կստանան Ի՞նչ կլինի, եթե գազը թանկանա Հայաստանի համար. «Փաստ»Մենք Հայաստանն ավելի ենք մոտեցնում ԵՄ-ին՝ միաժամանակ աշխատելով խաղաղ և բարգավաճ Հարավային Կովկասի ուղղությամբ. ֆոն դեր Լայեն ՌԴ ԶՈՒ-ն hարվածել է Օդեսային. տnւժել են 2 հոգի Կյանքից հեռացել է վաստակաշատ ուսուցչուհի Սուսան Հովսեփյանը Իշխանությունը կամ դիկտատորը անցողիկ են. նրանք պատմության փոշին են․ Հրայր ԿամենդատյանՆեթանյահուն ԱՄՆ այցի ժամանակ կարող է հանդիպել Ռուբիոյի հետ. Reuters «Արամիս ժպիտը մնաց Շուշիում». Արամ Թորոսյանն անմահացել է նոյեմբերի 7-ին Շուշիում. «Փաստ»Խայտառակության մե՞ջ ենք հայտնվելու, թե՞ որպես հնագույն ազգ կգտնենք ճիշտ ճանապարհ․ Մհեր ԱվետիսյանՆիկոլը «դահիճ» է, 21 թ-ի բոլշևիկ, մտածում է, որ վերացնելու է բոլոր ընդդիմադիրներին, չի’ ստացվելու․ Ավետիք Չալաբյան