Երևան, 06.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Գեորգի Ավետիսյանի սյունակը․ Բորբոսասունկը կաթնամթերքում, ինչ վտանգ է պարունակում և ինչպես պաշտպանվել

ԳԵՈՐԳԻ ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ ՍՅՈՒՆԱԿԸ

Սիրելի ընթերցողներ, նախորեին մամուլում հրապարակում հայտնվեց, որտեղ նշվում էր, որ «Իրազեկ և պաշտպանված սպառող» ՀԿ-ի կողմից լաբորատոր փորձաքննության ներկայացվեց կաթնամթերք, որում հայտնաբերվել են շեղումներ մի քանի ցուցանիշներով, որոնցից մեկը բորբոսասունկն է։ Այս հրապարակման մեջ կանդրադառնամ բորբոսասնկերին, նրանց ազդեցությանը մարդու օրգանիզմի վրա և ինչպես խուսափել ախտահարումներից։

Բորբոսասնկերի մասին գիտեն գրեթե բոլորը, շատերս մեր կյանքի ընթացքում ականատես ենք լինում, թե ինչ ազդեցություն է ունենում բորբոսը սննդամթերքի վրա, այդ թվում հացի, տոմատի մածուկի, կաթնամթերքի վրա։ Գոյություն ունի բորբոսասնկերի ավելի քան 350 տեսակ, որոնցից 240 տեսակը թունավոր են։ Այսօր չենք խոսի այն բորբոսասնկերի մասին, որոնք օգտագործվում են մարդկանց կենցաղում  (գինու, պանիրների պատրաստում, հակաբիոտիկներ և այլ)։

 Տեսնենք թե ինչպես բորբոսասնկերը կարող են հայտնվել կաթնամթերքում։

Քանի որ սնկերի սպոռները ամենուր են, բարենպաստ պայմանների ստեղծվելուն պես սկսում են զարգանալ և առաջացնել գաղութներ։ Բորբոսասնկի համար բարենպաստ պայմաններ են՝ խոնավությունը 15% և ավելի, ոչ պատշաճ օդափոխություն: Կաթնամթերքում բորբոսասնկերը կարող են հայտնվել այն դեպքում երբ արտադրամասի մակերեսները ծածկված չեն ջրադիմացկուն նյութերով։ Հաջորդ աղբյուրը կարող է հանդիսանալ արտադրամասի սառնարանային պայմանները, կան բորբոսասնկերի տեսակներ, որոնք ակտիվանում են -9+5°C աստիճանի պայմաններում. -12°C-ի պայմաններում սնկերը չեն զարգանում, սակայն կենսունակությունը պահպանում են և կարող են զարգանալ ջերմաստիճանի բարձրացման դեպքում։ 

  Ի՞նչն է բորբոսասնկերից եկող վտանգը։ Բորբոսասնկերի կենսագործունեության ընթացքում առաջանում են թույներ՝ միկոտոքսիններ, աֆլատոքսիններ։ Այս թույները մարդկանց, կամ կենդանիների օրգանիզմում առաջացնում են ստամոքսաղիքային համակարգի խանգարումներ, ըստ որոշ հեղինակների կարող են նաև քաղծկեղածին ազդեցություն ունենալ։

  Իսկ հիմա տեսնենք թե ինչպես կարելի է պայքարել բորբոսասնկերի դեմ։

1․ Կաթնամթերքի արտադրամասերը ապահովել լվացվող և ջրակայուն պատերով և առաստաղով

2․ Պահպանել սանիտարահիգիենիկ պայմանները և տեխնոլոգիական կանոնները

3․ Թույլ չտալ, որ արտադրամասում, կամ պահեստային հատվածում օդի խոնավությունը հասնի 60%-ի

4․ Սիստեմատիկ կատարել ախտահանություն և ստուգել ախտահանության որակը։

5․ Կաթնամթերքը գնել միայն սառնարանային պայմաններով ապահովված վաճառակետերից, ուշադրություն դարձնել պիտանելության ժամկետին։

Առողջ եղեք և մի վախեցեք։

Ազատի զորամասի 15 զինծառայողի մահվան գործով իրեղեն ապացույցներ են տարել դատարան Արթիկում փրկարարները, քրեական ոստիկաններն ու պարեկները փրկել են 24-ամյա աղջկա կյանքը․ օպերատիվ են գործել նաև Արթիկի շտապօգնության բժիշկներըԻնչ անել, եթե ղեկավար պաշտոններ զբաղեցնող անձանցից «WhatsApp»-ով հաղորդագրություն եք ստացել Ուժեղ քամու պատճառով ուղևորատար ինքնաթիռը չի կարողանում վայրէջք կատարել Մալագայի օդանավակայանում (տեսանյութ) Մարտ ամսվա տոնական և ոչ աշխատանքային օրերը Բախվել են «Toyota Rav 4»-ը և «Opel Zafira»-ն․ կան վիրավորներ Ռուբեն Ռուբինյան, մենակ թուրքերենով չի․ Ալիկ ԱլեքսանյանՆԳՆ ոստիկանությունը հորդորում է զերծ մնալ երեխաների հուզական վիճակը խաթարող տեսանյութ հրապարակելուց Եվս մեկ օր տաքսիով տեղափոխեցի մեր հայրենակիցներին, լսեցի բազմաթիվ կարծիքներ ու առաջարկներ. Նարեկ ԿարապետյանԱդրբեջանը բողոք է ներկայացրել հայ գեղասահորդների «Արցախ» ստեղծագործության անվան վերաբերյալ Պակիստանում մզկիթի պայթյունի զոհերի թիվը հասել է 31-ի Ոստիկանների համագործակցված միջոցառումների արդյունքում գողությունը թարմ հետքերով բացահայտվեց Հայտնաբերել են 15-ամյա տղայի դի՝ աջ քունքային հատվածում կրակոցի հետքով Երևանը հերթական կոլապսի շեմին է․ Վահագն ՎարագյանՀայտնի է անգլերենի լրացուցիչ միասնական քննությանը հայտագրման գործընթացի օրն ու ժամը Հետախուզվողների հայտնաբերում՝ համայնքային և քրեական ոստիկանների ձեռնարկած միջոցառումների արդյունքում Արցախցիների բնակապահովման ծրագրից օգտվել է ընդամենը 4404 ընտանիք Վթարային ջրանջատում Վանաձոր քաղաքում Իրավիճակը ՀՀ ավտոճանապարհներին Ոստիկանության պաշտոնատար անձը մեղադրվում է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ բազմաթիվ կեղծ արձանագրություններ կազմելու մեջ. նրա պաշտոնավարումը կասեցվել է Եղանակը Հայաստանում Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանում ցուցադրված Վիլյամ Սարոյանի նկարներից մի քանիսը կմնան Հայաստանում Կառավարության ֆինանսատնտեսական աշխատանքները հսկում է ինքը' կառավարությունը․ Սրանով ամենինչն պարզ չէ՞․ Արշակ ԿարապետյանԴոլարի փոխարժեքը նվազել է. մի փոքր էժանացել է նաև եվրոն Իրանն արագ վերականգնել է հրթիռային ծրագրի՝ 2025թ․ հարվածներից վնասված մի շարք օբյեկտներ Շնորհավորում եմ Ձեր ծննդյան օրը, պարոն գեներալ. ԶՈւ պահեստազորի գնդապետ Արտյոմ ՍիմոնյանՔադաֆիի որդուն կհուղարկավորեն միայն իր ընտանիքի եւ երկու ցեղերի խորհուրդների ներկայությամբ Ոստիկանության պաշտոնատար անձը մեղադրվում է բազմաթիվ կեղծ արձանագրություններ կազմելու մեջ. ինչ է հայտնի Նարեկ Կարապետյանը ուղիղ եթերում պատասխանում է հարցերինՎճարային տերմինալներ հափշտակած անձի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում. ՔԿ Ստամբուլ–Երևան–Ստամբուլ չվերթեր կլինեն․ հանդիպում «Turkish Airlines»-ի ներկայացուցիչների հետ Ցավոք սրտի մեր հասարակական միտքն ու քաղաքական «էլիտան» անտարբեր կամ գրեթե անտարբեր են Ռուսաստանից եկող քաղաքական և աշխարհաքաղաքական մեսիջների նկատմամբ. Մ. ԱվետիսյանՊետությունն իրավունք չունի խառնվելու Եկեղեցու ներքին գործերին․ Ավետիք ՉալաբյանՀայ կինը՝ խոնարհման, պայքարի և արժանապատվության խորհրդանիշ «Արարատ 73» ֆիլմի պրեմիերան, կարմիր գորգը, հայտնի հյուրերն ու ԽՍՀՄ ֆուտբոլի պատմական գավաթը Հայաստանի հանքարդունաբերության և մետալուրգիայի ասոցիացիայի մտահոգությունը տեղին է, իրավաչափ և բխում է ՀՀ շահերից Ադրբեջանի և Իրանի պաշտպանության նախարարները քննարկել են տարածաշրջանային անվտանգության հարցեր Կինը մահացել է Եգիպտոսում հինգաստղանի հյուրանոցում ճաշելուց հետոՑորենի ու բենզինի՝ Հայաստան գալը դեռ չի նշանակում խաղաղություն. Մենուա ՍողոմոնյանՄենք հավակնում ենք լուրջ ազդեցություն ունենալ Հայաստանում որոշումների կայացման վրա՝ նպաստելու մեր երկրի շուրջ բարենպաստ իրավիճակի ձևավորմանը. Հրայր Կամենդատյան Ընտանի շունը հարձակվել է 18 ամսական երեխայի վրաԱշակերտը ընկել է պատուհանից․ նոր մանրամասներԱռանց տնտեսական հավասարակշռության խաղաղություն չի լինում. Հրայր ԿամենդատյանԵրբ որոշվում էր իր ճակատագիրը, Ակադեմիան լռեց․ Լիլիթ ԱրզումանյանԱռեղծվածային դեպք՝ Երևանում, մի տան բակում հայտնաբերվել է մահացած 15-ամյա տղա, աջ քունքային հատվածում եղել է կրակnցի հետքՌուբեն Վարդանյանի որդին Վենսի այցին ընդառաջ ԱՄՆ-ին կոչ է անում միջոցներ ձեռնարկել գերիներին ազատելու համար Հանրության մոտ պատրանք են ստեղծում, որ ընդամենը երկու ճակատի կռիվ է գնում. Նաիրի ՍարգսյանԿենդանիներ, որոնք անհետացան մարդկանց պատճառովՄեր երկրում մեղքն է լեգալիզացվում, 1 մլն դոլլար կաշառքի լեգալիզացումն ինչ է, որ չանեն. Արշակ ԿարապետյանԵթե չկա առողջ սերունդ, չկա ապագա. Հովհաննես Ծառուկյան