Նման դիվերսիաներով Ադրբեջանը փորձում է չքնեցնել հարցը ռազմական ճանապարհով կարգավորելու իր հայտարարությունները. փորձագետներ

Tert.am-ը գրում է.

Ռազմական փորձագետ Գագիկ Կարապետյանի կարծիքով՝ Ադրբեջանը, երբեք չհրաժարվելով ռազմական ճանապարհով Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը լուծելու իր մտադրությունից (անգամ վստահ չլինելով, որ ռազմական ճանապարհով կարող է հարցին լուծում տալ), ժամանակ առ ժամանակ ձեռնարկվող դիվերսիոն փորձերով փորձում է չքնեցնել հարցը։

Tert.am-ի հետ զրույցում անդրադառնալով ղարաբաղա-ադրբեջանական շփման գծում երեկ ուշ երեկոյան Ադրբեջանի ձեռնարկած դիվերսիոն փորձերին՝ փորձագետն ասաց. «Քանի որ էն գլխից ասել է, որ հարցի լուծման ճանապարհը դա պետք լինի՝ հողերը 2 ժամում, 4 ժամում կվերցնեմ, փաստորեն ինքը հարցը չքնեցնելու փորձեր է անում»։

Համանման կարծիք հայտնեց ադրբեջանագետ, ռազմական փորձագետ Տարոն Հովհաննիսյանը՝ այն հավելմամբ, որ այդ դիվերսիան, հնարավոր է, պայմանավորված է տարածաշրջան ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների այցով:

«Փորձը ցույց է տվել, որ կարևոր հանդիպումներից առաջ՝ նախագահների, արտգործնախարարների, եթե հիշում եք՝ ֆրանսիական կողմն էր ցանկություն հայտնել հանդիպում կազմակերպելու, Ադրբեջանը նման գործողությունների է գնում: Ու, ենթադրում եմ, որ դրանով նաև փորձում են ցույց տալ, որ այս ներկա իրավիճակը և բանակցությունների ներկա ընթացքը իրենց ձեռք չի տալիս: Այսպիսով, փորձում են ինչ-որ ճնշում գործադրել հայկական կողմի վրա, համանախագահների: Կամ Ալիևը վերջերս հայտարարեց, որ փակ դռների հետևում Ադրբեջանի վրա ճնշում է գործադրվում, որպեսզի ճանաչեն Ղարաբաղի անկախությունը: Այսինքն` փորձում են ցույց տալ, որ չեն համաձայնի և կարող են նաև սրել իրավիճակը»,-ասաց փորձագետը: 

Հիշեցնենք, որ Ադրբեջանի ֆինանսների նախարարությունը սեպտեմբերի 29-ին հրապարակել է 2017 թ. պետբյուջեի նախնական տարբերակը, համաձայն որի՝ Ադրբեջանի ռազմական բյուջեն նախատեսվում է կրճատել շուրջ 27,5 տոկոսով՝ նվազելով շուրջ 993 միլիոն դոլարի:

Տարոն Հովհաննիսյանը նկատեց, որ Ադրբեջանում ընդհանուր բյուջետային ծախսերը նախատեսվում է կրճատել շուրջ 10 տոկոսով:

Ըստ փորձագետի՝ նախորդ տարիներին` Ադրբեջանի պաշտպանական բյուջեները շատ ավելին են եղել: Դրա բաշխումը և 2015-2017 թվականների բյուջեների համեմատությունը ներկայացնում ենք աղյուսակով (թվերը ներկայացված են մանաթով):

Ոլորտը
2015 թ.

(Ընդունված)
2016 թ.

(Ընդունված)
2017 թ.

(Նախագիծ)
8.2.
Պաշտպանություն
1 778 529
2 228 834
1 615 359
8.2.1.
Պաշտպանության ուժեր
1 651 220
2 114 496
1 486 905
8.2.2.
Ազգային անվտանգություն
121 089
108 894
122 700
8.2.3.
Ուսումնասիրություններ
2 831
2 422
2 642 
8.2.4.
Այլ
3 387
3 021
3 112 
 
Մյուս կողմից, հայտնի է, որ Ադրբեջանի պաշտպանության ոլորտի պաշտոնական ծախսերն իրականում մի քանի անգամ պակաս են քարոզչական սպառնալիքներից: Այլ խոսքով՝ Ադրբեջանը միշտ օգտագործում է մեծ ծախսերի գործոնը Հայաստանի դեմ քարոզչական պատերազմում անհրաժեշտ ֆոն ապահովելու համար, իսկ դա անում է իր ուժային կառույցների ֆինանսավորումը (հատուկ ծառայություններ, պետական պահպանության ծառայություն, ոստիկանություն) մեկ ընդհանուր՝ Պաշտպանության նախարարության տողում ներկայացնելով: 

«Դա և՛ սահմանապահներն են, և՛ Ազգային անվտանգություն է՝ իր երկու կառույցներով՝ արտաքին և ներքին, գաղտնի պահպանության գնդեր ունեն, մի շարք կառույցներ, որոնք բանակին չեն վերաբերում։ Ավելին՝ փորձում են ամբողջ բյուջեն ներկայացնել որպես ռազմական»,-ասաց նա: 

Անդրադառնալով երկու երկրների ռազմական արդյունաբերություններին՝ Տարոն Հովհաննիսյանը նշեց, որ իրականում այն, ինչ արտադրվում է տեղում՝ Հայաստանում և Ադրբեջանում, միարժեք է։

«Իրենք ունեն ավտոմատների արտադրություն՝ Կալաշնիկով ավտոմատների՝ իրենց մոտ արտադրվող մոդելի օրինակը, որոնք դեռևս իրենց Զինված ուժեր դեռ չեն մտել, ուստի դժվար է ասել՝ ինչպես է իրեն ցուցաբերում մարտում: Ունեն դիպուկահար հրացաններ, թերևս, ամենաշատը ԻՍՏԻԳԼԱՐ-ներն են օգտագործվում։ Ունեն նույն տրամաչափի արտադրություն, բայց իրենք էլի, բացառությամբ ԻՍՏԻԳԼԱՐ-ի, բավարարվում են ցուցադրություններով` ռազմական ցուցահանդեսներ ժամանակ: Եվ նույն մոդելները, որ իրենք են ցուցադրում, վերջերս Երևանում ռազմական էքսպոյի ժամանակ ցուցադրվեցին»,-ասաց նա։

Ինչ վերաբերում է այլ երկրների համատեղ արտադրանքներին, ապա, ըստ Տարոն Հովհաննիսյանի, դրանք արտասահմանյան այլ ընկերությունների արտադրանքներ են, որոնք կազմակերպվում են Ադրբեջանում. նույն անօդաչու թռչող սարքերն իսրայելական են, որոնք Իսրայելը արտադրում է նաև Ադրբեջանի տարածքում:

Իսկ մնացած արտադրանքը, ըստ փորձագետի, նախկին խորհրդային արտադրության արդիականացված տարբերակներն են, որոնց մեջ, շատ դեպքերում փոփոխված է միայն դիզայնը: