Երբ ներքին զրպարտությունները դառնում են գործիք թշնամական երկրի ձեռքում

Ադրբեջանի պսևդո-բնապահպանները մեկ ամսից ավելի է, ինչ փակել են Արցախը Հայաստանին կապող միակ ճանապարհը:

Սա, անշուշտ, քաղաքական ակտ է, որևէ տարընթերցում այս առումով չկա, սակայն մյուս կողմից ճանապարհը փակող ադրբեջանցիներն իրենց հանցավոր արարքն արդարացնելու, միջազգային ասպարեզում քարոզչական համապատասխան ֆոն ապահովելու համար օգտագործում են Հայաստանում գործունեություն ծավալող բնապահպանների տարիներ շարունակ արված դիտարկումները և ժամանակին առաջ քաշած վտանգավոր թեզերը:

Նաև հենց այս պատճառով, վերջին շրջանում հայաստանյան բնապահպանական համայնքի շատ ներկայացուցիչներ հայտնվել են հանրության քննադատության թիրախում, նրանց հարցեր են ուղղում, որոնց պատասխանները, սակայն, չեն հնչում:

Այս քննադատություններին անդրադառնալու համար օրերս մի շարք բնապահպաններ ասուլիս էին հրավիրել` դժգոհելով իրենց նկատմամբ ճնշումներից: Վերջիններս նշում էին, որ բնապահպաններին մի կողմից փորձում են ճնշել դատական տարբեր ակտերի միջոցով, մյուս կողմից` ֆեյքերի բանակներն են:

Միևնույն ժամանակ հենց բնապահպաններն են բարձրաձայնում, որ հանրությունն իրենց մեղադրում է Ադրբեջանի ջրաղացին ջուր լցնելու մեջ, անգամ առաջարկում «գնալ և ադրբեջանցի պսևդո-բնապահպանների հետ Լաչինի միջանցքը փակել»:

Սակայն բանախոսները չեն ցանկանում մեկ բառ անգամ ասել այն մասին, որ հաճախ նաև իրենց ներկայացրած անհիմն «փաստերի» պատճառով է այսօր հնարավոր դարձել այն, որ ադրբեջանցիները շատ դեպքերում վկայակոչում են հայ բնապահպանների՝ տարբեր տարիների արտահայտած մտքերն ու մոտեցումները։ Հիմա, իհարկե, հանքարդյունաբերող ընկերություններն առավել հստակ են արձագանքում իրենց գործունեության վերաբերյալ բնապահպանների հայտարարություններին:

Օրինակ`դեկտեմբերի 1-ին բնապահպան Թեհմինե Ենոքյանը ֆեյսբուքյան գրառում էր կատարել. «Երեկ կրկին վթարվել է ԶՄՊԿ-ի պոչամբար գնացող խողովակաշարը, կրկին աղտոտվել է Ողջի գետը, կրկին քրեական գործ է հարուցվել ու կրկին կմոռացվի, ծածկադմփոց կարվի, կանցնենք առաջ»:

ԶՄՊԿ-ի ներկայացուցիչը դատական հայց է ներկայացրել Երևանի առաջին ատյանի դատարան` պահանջելով հերքում և վնասի փոխհատուցում` 6 մլն դրամի չափով: Հրավիրված մամուլի ասուլիսում Ենոքյանն ասաց, որ նա չէ այդ տեղեկության սկզբնաղբյուրը՝ դա համարելով հիմք, որ ԶՊՄԿ-ի հերքումը չհրապարակի:

Հենց այս մասով էլ վերջինիս հարց ուղղվեց. «Եթե ձեր հայտարարությունները համապատասխանում են իրականությանը, ապա դատարանում դա կարող եք ապացուցել, իսկ եթե չեն համապատասխանում, ուրեմն ինչո՞ւ ձեր դեմ չպետք է հայց ներկայացվեր: Նույնիսկ զրպարտության դեպքում ընկերությունները չպե՞տք է դիմեն դատարան»:

Հարց հնչեց նաև այն մասին, որ ադրբեջանական շինծու բնապահպանները հայկական հանքարդյունաբերական ընկերությունների դեմ այսօր օգտագործում են հայ բնապահպանների` տարիներ շարունակ հնչեցրած մեղադրանքները, որ «հայկական հանքերը մահ ու թույն են տարածում»:

Մասնավորապես, հարցը հետևյալն էր` բնապահպաններն իրենց պատասխանատու զգո՞ւմ են ադրբեջանական կողմի այս հռետորաբանության համար: Բնապահպանները սլաքներ էլի ուղղեցին դեպի հանքարդյունաբերություն, լրագրողներին էլ մեղադրեցին, թե իրենց մանիպուլյատիվ հարց են ուղղում, այն էլ, ուշադրություն, միտումնավոր կերպով:

Իսկ մեծ հաշվով` հարցին ուղղակի պատասխան չտրվեց: Տարիներ շարունակ անհատ բնապահպանների կամ կազմակերպությունների մի լայն զանգված թիրախավորել է հանքարդյունաբերությունը Հայաստանում: Մշտապես փորձել են տպավորություն ստեղծել, թե Հայաստանում և Արցախում զբաղված են բացառապես ընդերքը հարստահարելով, ինչի հետևանքով էլ ուղիղ վնաս է հասցվում բնակչությանը, նրա առողջությանը: Որևէ մեկը չի հերքում այն, որ տարիներ ի վեր Հայաստանում գործող բնապահպանական հզոր շարժումը չափազանց կարևոր նշանակություն է ունեցել` ձեռքը պահելով զարկերակին, մի տեսակ ճնշող ու զսպող օղակ լինելով հանքարդյունաբերող ընկերությունների համար, որ վերջիններս առավելագույնս զգոն լինեն իրենց աշխատանքում:

Սակայն շատ են նաև դեպքերը, երբ հանքարդյունահանող տարբեր ընկերությունների դեպքում ճշմարտությանը զուգահեռ նաև կեղծիքն է տարածվել: Իսկ ակնհայտ փաստ է, որ որքան էլ հետագայում հնչում են այս կամ այն հարցի վերաբերյալ հազարավոր հերքումներ, միևնույնն է` քաղաքացին իր մեջ ամրապնդում է առաջին «ձեռքից»` այս դեպքում բնապահպան-ակտիվիստներից ստացված տեղեկատվությունը, իսկ ճշմարտությունը կորչում, գնում է: Մինչդեռ սա վտանգավոր է նաև մեկ այլ իմաստով. Հայաստանի սահմաններից դուրս մեր երկրի մասին տպավորություն է ստեղծվում, թե բացառապես զբաղված ենք հանքերը շահագործելով՝ առանց պատշաճ վերահսկողության և անվտանգության կանոնների պահպանման։

Հետևաբար, բոլորովին զարմանալի չէ, որ ադրբեջանցի «բնապահպաններն» այսօր Հայաստանի և Արցախի Հանրապետություններին կեղծ մեղադրանքներ են հասցեագրում, միջազգային ԶԼՄ-ներով կեղծ տեղեկություններ տարածում, թե Արցախում բավարար չափով չեն կատարվում հանքարդյունաբերության անվտանգության միջոցառումները։

Որքան էլ Արցախի իշխանությունները հակառակ փաստերն են ներկայացնում, թշնամու ձայնը, հաշվի առնելով ծախսած ահռելի գումարներն ու ռեսուրսները, ավելի բարձր է լսվում։

Մանե Կարապետյան